اثربخشی مداخلات رفتاری در کاهش مشکلات همراه با اختلال یادگیری و خواندن (مانند اضطراب و افت تحصیلی(

اختلال یادگیری خواندن (نارساخوانی تحولی) یکی از شایع ترین اختلالات عصبی-تحولی است که نه تنها مهارت های خواندن را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه با مشکلات همراه متعددی مانند اضطراب، کاهش عزت نفس، و افت تحصیلی همراه است. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی بسته مداخلات رفتاری تلفیقی (شامل تقویت مثبت، خودنظارتی، کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی و آموزش مهارت های مطالعه) بر کاهش اضطراب خواندن و بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خواندن انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه چهارم تا ششم ابتدایی با تشخیص اختلال یادگیری خواندن در مراکز اختلالات یادگیری شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. با روش نمونه گیری هدفمند، ۳۰ دانش آموز انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۶۰ دقیقه ای (دو جلسه در هفته) مداخله رفتاری تلفیقی دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل آزمون هوش وکسلر کودکان (نسخه پنجم)، آزمون خواندن و نارساخوانی نما (نما)، مقیاس اضطراب خواندن (ساراسون)، و معدل نیمسال تحصیلی بعنوان شاخص پیشرفت تحصیلی بود. یافته ها نشان داد که مداخله رفتاری به طور معناداری باعث کاهش اضطراب خواندن در گروه آزمایش (میانگین پیش آزمون ۴۲.۷ به پس آزمون ۲۸.۳، ۳۳.۷٪ کاهش) در مقایسه با گروه کنترل (۴۱.۹ به ۴۰.۲) شده است (۰.۰۰۱>p). همچنین پیشرفت تحصیلی گروه آزمایش از میانگین ۱۲.۴ به ۱۶.۸ افزایش یافت در حالی که گروه کنترل افزایش ناچیزی از ۱۲.۲ به ۱۲.۹ داشت. اندازه اثر بالا (مجذور اتا ۰.۵۸ برای اضطراب و ۰.۶۲ برای پیشرفت تحصیلی) نشان دهنده اثربخشی بالای مداخله بود. اثرات مداخله در آزمون پیگیری دوماهه تا حد زیادی پایدار باقی ماند. نتیجه آنکه مداخلات رفتاری تلفیقی می تواند به عنوان یک رویکرد موثر در کاهش مشکلات همراه اختلال یادگیری خواندن مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اختلال یادگیری خواندن ، مداخلات رفتاری ، اضطراب خواندن ، پیشرفت تحصیلی ، نارساخوانی.