بررسی تاثیر جو عاطفی کلاس درس بر انگیزه و مشارکت تحصیلی دانش آموزان

جو عاطفی کلاس درس یکی از مولفه های مهم محیط یادگیری است که نقش تعیین کننده ای در شکل گیری نگرش ها، هیجانات و رفتارهای تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش های حوزه روان شناسی تربیتی نشان می دهد که کیفیت روابط عاطفی میان معلم و دانش آموزان، میزان حمایت هیجانی در کلاس، احساس امنیت روانی و فضای احترام متقابل می تواند به طور مستقیم بر انگیزش تحصیلی و میزان مشارکت فعال دانش آموزان در فرآیند یادگیری تاثیر بگذارد. در کلاس هایی که جو عاطفی مثبت حاکم است، دانش آموزان احساس ارزشمندی، تعلق و اعتماد بیشتری نسبت به محیط آموزشی پیدا می کنند و همین امر موجب افزایش علاقه به یادگیری، تلاش بیشتر برای انجام فعالیت های درسی و مشارکت فعال در بحث ها و فعالیت های آموزشی می شود. در مقابل، جو عاطفی نامطلوب که با تنش، اضطراب، بی توجهی یا روابط سرد میان معلم و دانش آموزان همراه است، می تواند انگیزه تحصیلی را کاهش داده و زمینه بی علاقگی، انفعال و افت تحصیلی را فراهم کند. هدف مقاله مروری حاضر بررسی و تبیین نقش جو عاطفی کلاس درس در تقویت انگیزه و مشارکت تحصیلی دانش آموزان بر اساس یافته های پژوهش های پیشین است. در این مقاله تلاش شده است با مرور منابع نظری و پژوهش های انجام شده، ابعاد مختلف جو عاطفی کلاس درس، سازوکارهای اثرگذاری آن بر انگیزش یادگیری و پیامدهای آن بر مشارکت تحصیلی مورد تحلیل قرار گیرد. نتایج بررسی ها نشان می دهد که ایجاد فضای حمایتی، تعامل مثبت معلم با دانش آموزان، توجه به نیازهای عاطفی یادگیرندگان و تقویت روابط بین فردی در کلاس می تواند به شکل چشمگیری انگیزش درونی دانش آموزان را افزایش داده و مشارکت تحصیلی آنان را در فعالیت های یادگیری ارتقا دهد. بنابراین توجه به جو عاطفی کلاس درس باید به عنوان یکی از اولویت های اساسی در برنامه ریزی های آموزشی و تربیتی مورد توجه معلمان، مدیران آموزشی و سیاست گذاران حوزه آموزش قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

جو عاطفی کلاس درس ، انگیزه تحصیلی ، مشارکت تحصیلی ، تعامل معلم و دانش آموز ، محیط یادگیری ، روان شناسی تربیتی.