نقش هوش هیجانی معلمان در بهبود انگیزش تحصیلی دانش آموزان

در سال های اخیر توجه پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت به عوامل روان شناختی موثر بر کیفیت فرآیند یاددهی یادگیری افزایش یافته است و در این میان هوش هیجانی به عنوان یکی از مولفه های مهم در تعاملات انسانی، نقش قابل توجهی در محیط های آموزشی ایفا می کند. هوش هیجانی به توانایی فرد در شناسایی، درک، مدیریت و تنظیم هیجان های خود و دیگران اشاره دارد و می تواند در بهبود روابط بین فردی، ایجاد فضای عاطفی مثبت در کلاس درس و افزایش اثربخشی تدریس معلمان نقش اساسی داشته باشد. از سوی دیگر انگیزش تحصیلی دانش آموزان یکی از مهم ترین عوامل موثر بر میزان مشارکت در فعالیت های یادگیری، تلاش تحصیلی و پیشرفت آموزشی آنان محسوب می شود. معلمانی که از سطح بالاتری از هوش هیجانی برخوردار هستند معمولا توانایی بیشتری در درک نیازهای عاطفی و روانی دانش آموزان، مدیریت تعارض های کلاسی، ایجاد ارتباط موثر با فراگیران و فراهم کردن محیطی حمایت گر برای یادگیری دارند. چنین شرایطی می تواند احساس امنیت، اعتماد و علاقه به یادگیری را در دانش آموزان تقویت کرده و در نهایت موجب افزایش انگیزش تحصیلی آنان شود. هدف از مقاله مروری حاضر بررسی و تحلیل یافته های پژوهش های انجام شده درباره نقش هوش هیجانی معلمان در بهبود انگیزش تحصیلی دانش آموزان است. در این مقاله تلاش شده است با مرور مطالعات نظری و پژوهش های تجربی، ابعاد مختلف هوش هیجانی معلمان و تاثیر آن بر متغیرهایی مانند انگیزش درونی، علاقه به یادگیری، مشارکت در فعالیت های کلاسی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مورد بررسی قرار گیرد. نتایج مطالعات نشان می دهد که هوش هیجانی معلمان می تواند از طریق ایجاد روابط مثبت معلم دانش آموز، مدیریت مناسب هیجانات در کلاس درس، تقویت احساس ارزشمندی و حمایت عاطفی از دانش آموزان، نقش مهمی در افزایش انگیزش تحصیلی آنان ایفا کند. بنابراین توجه به توسعه مهارت های هوش هیجانی در برنامه های تربیت معلم و دوره های توانمندسازی حرفه ای معلمان می تواند گامی موثر در جهت ارتقای کیفیت آموزش و افزایش انگیزه یادگیری در میان دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، معلمان ، انگیزش تحصیلی ، دانش آموزان ، روان شناسی تربیتی ، یادگیری.