طراحی الگوی قانون پذیری در دانش آموزان مقطع ابتدایی

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین الگوی قانون پذیری در دانش آموزان مقطع ابتدایی انجام شد. قانون پذیری به عنوان یکی از ارکان تربیت شهروندی، نقشی حیاتی در سلامت روان و اجتماعی سازی کودکان ایفا می کند و دوره ابتدایی حساس ترین زمان برای شکل گیری این ویژگی است. روش: این پژوهش از نظر هدف در زمره پژوهش های توسعه ای و از نظر ماهیت، جزء پژوهش های کیفی است. رویکرد اصلی پژوهش، تحلیل مضمون و جامعه آماری آن شامل خبرگان حوزه تربیت کودک، مدیریت آموزشی و معلمان برجسته ابتدایی بود که به روش نمونه گیری هدفمند (گلوله برفی) و تا رسیدن به اشباع نظری (۱۵ نفر) انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که تحلیل آن ها با استفاده از روش تحلیل مضمون در شش مرحله انجام گرفت. یافته ها: نتایج تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۳۵ مضمون پایه که در قالب ۶ مضمون سازمان دهنده و ۳ مضمون فراگیر دسته بندی شدند. ابعاد اصلی الگوی قانون پذیری عبارتند از: ۱) بعد فردی و درونی (شامل باورهای مذهبی، مهارت های خودنظم دهی و هویت شهروندی، (۲) بعد خانوادگی (شامل سبک فرزندپروری مقتدرانه، الگوسازی والدین و ثبات قوانین)، و (۳) بعد مدرسه ای (شامل مدیریت کلاس مبتنی بر مشارکت، سبک رهبری معلم و شفافیت قوانین. نتیجه گیری: الگوی طراحی شده نشان می دهد که قانون پذیری پایدار در دانش آموزان، حاصل تعامل هم افزای عوامل فردی، خانوادگی و مدرسه ای است. در این الگو، خانواده به عنوان ریشه، مدرسه به عنوان محرک اجرایی و ویژگی های فردی به عنوان بستر پذیرش عمل می کنند. نتایج حاکی از آن است که حرکت از «کنترل بیرونی» به سمت «کنترل درونی» و مشارکت دانش آموزان در قانون گذاری، کلید اصلی تربیت شهروند قانون مدار است.

کلیدواژه ها:

قانون پذیری ، دانش آموزان ابتدایی ، تربیت شهروندی ، سبک فرزندپروری ، مدیریت کلاس ، الگوی کیفی