بررسی هم افزایی سرمایه اقتصادی خانواده و مهارت های غیرشناختی در ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان

هدف از پژوهش حاضر، بررسی هم افزایی سرمایه اقتصادی خانواده و مهارت های غیرشناختی در ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان به روش مروری و کتابخانه ای است. یکی از چالش های اساسی در نظام های آموزشی جهان، تبیین عوامل موثر بر موفقیت تحصیلی و کاهش شکاف های آموزشی برآمده از نابرابری های ساختاری است. در حالی که پژوهش های سنتی عمدتا بر هوش شناختی و منابع مادی به صورت مجزا تمرکز داشتند، رویکردهای نوین بر نقش تعیین کننده مهارت های غیرشناختی مانند انگیزه، خودکنترلی، پشتکار و تاب آوری در کنار پیش زمینه های اقتصادی تاکید می کنند. تحلیل متون نظری و تجربی نشان می دهد که وضعیت اقتصادی خانواده نه تنها به طور مستقیم از طریق تامین منابع آموزشی، کلاس های مکمل و مدارس باکیفیت بر عملکرد تحصیلی اثر می گذارد، بلکه به صورت غیرمستقیم بستر سازنده ای برای پرورش و تقویت مهارت های غیرشناختی ایجاد می کند. هم افزایی میان این دو مولفه به این صورت عمل می کند که تمکن مالی والدین، فشارهای روانی محیط خانه را کاهش داده و فضا را برای رشد ویژگی های شخصیتی مثبت دانش آموز فراهم می سازد. از سوی دیگر، دانش آموزانی که از مهارت های غیرشناختی بالایی برخوردارند، می توانند محدودیت های ناشی از کمبودهای اقتصادی را تا حد زیادی جبران کرده و از منابع موجود بهره وری بیشتری داشته باشند. در نهایت، نتایج این بررسی نشان می دهد که سیاست گذاران آموزشی باید برنامه های موازی را برای ارتقای توانمندی های روان شناختی دانش آموزان، به ویژه در مناطق کم برخوردار، طراحی کنند تا از این طریق بتوانند اثرات منفی فقر مادی را کاهش داده و عدالت آموزشی را تحقق بخشند.

کلیدواژه ها:

عملکرد تحصیلی ، سرمایه اقتصادی ، مهارت های غیرشناختی ، عدالت آموزشی ، هم افزایی خانواده