نقش نشخوار فکری بر روی احساس بهزیستی فاعلی و سلامت روان

نشخوار فکری به عنوان یک سبک پردازش شناختی ناسازگار، در طول سال های اخیر به عنوان یکی از عوامل کلیدی کاهش بهزیستی فاعلی و تضعیف سلامت روان شناخته شده است. این مقاله مروری نظام مند با هدف بررسی پژوهش های منتشرشده بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، نقش نشخوار فکری و زیرمولفه های آن (خمودن و بازتابی) را در بهزیستی فاعلی و سلامت روان تحلیل می کند. برای این منظور، ۱۵ مطالعه تجربی، طولی، فراتحلیلی و مداخلاتی بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص، انتخاب و به روش تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که نشخوار خمودن بیشترین اثرات منفی را بر تجربه هیجان های مثبت، افزایش هیجان های منفی و کاهش رضایت از زندگی دارد، در حالی که نشخوار بازتابی اثرات منفی کمتری دارد ولی در صورت تداوم می تواند سلامت روان را کاهش دهد. همچنین، نشخوار فکری با پیامدهای منفی سلامت روانی مانند افسردگی، اضطراب، استرس ادراک شده، اختلال خواب و فرسودگی روانی مرتبط است و می تواند به عنوان متغیر میانجی، شدت اثر استرس های محیطی بر سلامت روان را افزایش دهد. نتایج مرور نشان داد که متغیرهای میانجی و تعدیل کننده نظیر تنظیم هیجان، سبک های مقابله ای، کیفیت خواب و خودکارآمدی نقش مهمی در رابطه میان نشخوار فکری و سلامت روان ایفا می کنند. علاوه بر این، مداخلات روان شناختی مانند درمان شناختی–رفتاری متمرکز بر نشخوار و درمان مبتنی بر ذهن آگاهی می توانند اثرات منفی نشخوار فکری را کاهش داده و بهبود قابل توجهی در بهزیستی فاعلی و سلامت روان ایجاد کنند. در مجموع، یافته ها بر اهمیت توجه به نشخوار فکری در پژوهش ها و مداخلات بالینی تاکید دارند و پیشنهاد می شود که مطالعات آینده به بررسی مسیرهای مکانیزمی، اثرات بلندمدت و ویژگی های فردی مرتبط با نشخوار بپردازند.

کلیدواژه ها:

نشخوار فکری ، خمودن ، بازتابی ، بهزیستی فاعلی ، سلامت روان ، تنظیم هیجان