درس پژوهی (Lesson Study) با پشتیبانی تحلیل ویدئویی و ابزارهای دیجیتال در تربیت معلم ابتدایی

مقدمه و هدف: تربیت معلم کارآمد یکی از ارکان اصلی بهبود کیفیت آموزش در هر نظام آموزشی محسوب می شود. درس پژوهی به عنوان رویکردی نوین برای توسعه حرفه ای معلمان، در دهه های اخیر توجه فراوانی را جلب کرده است. با گسترش فناوری های دیجیتال، امکان ترکیب درس پژوهی با ابزارهای تحلیل ویدئویی و فناوری های نوین فراهم شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نظام مند یافته های پژوهش های انجام شده در زمینه درس پژوهی با پشتیبانی تحلیل ویدئویی و ابزارهای دیجیتال در تربیت معلم ابتدایی انجام شده است.روش: این پژوهش از نوع مقاله مروری نظام مند با رویکرد ترکیبی است که با رعایت چارچوب PRISMA اجرا شده است. جستجو در پایگاه های داده داخلی شامل پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پایگاه نشریات علوم تربیتی ایران و بانک اطلاعات پایان نامه های دانشگاه آزاد اسلامی، و پایگاه های داده بین المللی شامل ERIC، Web of Science، Scopus و Google Scholar در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۳ شمسی انجام شد. کلیدواژه های مورد استفاده شامل درس پژوهی، تحلیل ویدئویی، ابزارهای دیجیتال، تربیت معلم ابتدایی، Lesson Study، Video Analysis، Digital Tools و Teacher Education بودند. پس از طی مراحل شناسایی، حذف تکراری ها، غربالگری اولیه و نهایی، در نهایت ۴۲ پژوهش وارد تحلیل نهایی شدند. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمونی و تحلیل تطبیقی سنتز شدند.یافته ها: نتایج نشان داد که درس پژوهی تاثیر مثبت و معناداری بر بهبود مهارت های تدریس، ارتقای باورهای معلمی و توسعه حرفه ای معلمان و دانشجویان معلمی دارد. تحلیل ویدئویی به عنوان ابزاری قدرتمند برای افزایش خودآگاهی معلمان، شناسایی نقاط قوت و ضعف تدریس و ارائه بازخورد عینی شناسایی شد. ابزارهای دیجیتال نیز کارایی فرآیند درس پژوهی را افزایش داده و امکان همکاری از راه دور و مستندسازی دقیق را فراهم کرده اند. با این حال، چالش هایی مانند کمبود زیرساخت های فناوری، عدم آشنایی کافی برخی معلمان با فناوری های دیجیتال و مقاومت در برابر مشاهده ویدئوی خود نیز مطرح هستند.نتیجه گیری: درس پژوهی با پشتیبانی تحلیل ویدئویی و ابزارهای دیجیتال، رویکردی امیدوارکننده برای توسعه حرفه ای معلمان ابتدایی است. پیشنهاد می شود دانشگاه ها و مراکز تربیت معلم این رویکرد را در برنامه های آموزشی خود ادغام کرده و زیرساخت های لازم برای اجرای آن فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، تحلیل ویدئویی ، ابزارهای دیجیتال ، تربیت معلم ابتدایی ، توسعه حرفه ای ، مرور نظام مند.