اثر «یادگیری تلفیقی سواد خواندن + علوم» بر یادگیری مفهومی علوم در پایه چهارم

هدف از انجام این پژوهش تبیین اثر یادگیری تلفیقی سواد خواندن و علوم بر یادگیری مفهومی دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی بود. با توجه به اهمیت درک مفاهیم علمی در دوره ابتدایی و نقش مهارت های زبانی به ویژه خواندن در فهم مطالب علمی، این پژوهش تلاش کرده است با بررسی مطالعات انجام شده در این حوزه، نقش و کارکرد رویکرد آموزش تلفیقی را در ارتقای یادگیری مفهومی دانش آموزان مورد تحلیل قرار دهد. پژوهش حاضر از نظر هدف در زمره پژوهش های توصیفی–تحلیلی و از نظر روش اجرا یک مطالعه کتابخانه ای با رویکرد مرور نظام مند است. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی، پایان نامه های دانشگاهی و منابع علمی معتبر داخلی و خارجی مرتبط با موضوع پژوهش در بازه زمانی سال های ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ بود که از پایگاه های اطلاعاتی مختلف گردآوری شدند. در فرآیند انتخاب منابع از روش نمونه گیری هدفمند استفاده شد و منابع بر اساس معیارهای ورود و خروج مورد غربالگری قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها فرم استخراج اطلاعات از منابع علمی و روش تجزیه و تحلیل داده ها تحلیل محتوای کیفی بود.یافته های پژوهش نشان داد که تلفیق سواد خواندن با آموزش علوم می تواند نقش موثری در بهبود یادگیری مفهومی دانش آموزان داشته باشد. بررسی مطالعات نشان داد دانش آموزانی که در فرآیند یادگیری علوم با متون علمی مناسب، فعالیت های خواندن هدایت شده، تحلیل واژگان علمی و بحث و تبادل نظر درباره مفاهیم علمی درگیر می شوند، درک عمیق تر و پایدارتری از مفاهیم علمی به دست می آورند. همچنین نتایج بیانگر آن است که آموزش تلفیقی علاوه بر تقویت درک مفاهیم علمی، موجب افزایش انگیزه یادگیری، بهبود مهارت های تفکر انتقادی، گسترش دایره واژگان علمی و ارتقای توانایی تحلیل و تفسیر اطلاعات در دانش آموزان می شود. یافته ها همچنین نشان داد که نقش معلم در هدایت فعالیت های خواندن، ایجاد فرصت برای بحث و پرسشگری و استفاده از راهبردهای متنوع آموزشی در موفقیت این رویکرد بسیار مهم است.در مجموع نتایج این پژوهش نشان می دهد که استفاده از رویکرد آموزش تلفیقی سواد خواندن و علوم می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر در ارتقای کیفیت یادگیری مفهومی در دوره ابتدایی مورد توجه قرار گیرد. بر این اساس پیشنهاد می شود برنامه ریزان درسی و معلمان با طراحی فعالیت های آموزشی تلفیقی، زمینه درگیری فعال دانش آموزان با متون علمی و مفاهیم علوم را فراهم کرده و از این طریق به تعمیق یادگیری مفهومی در دانش آموزان کمک نمایند.

کلیدواژه ها:

آموزش تلفیقی ، سواد خواندن ، آموزش علوم ، یادگیری مفهومی ، دانش آموزان دوره ابتدایی.