واکاوی مفهوم نشوز در فقه امامیه و نظام حقوقی ایران و پیامدهای آن بر پایداری نهاد خانواده و سیاست های جمعیت آوری

نهاد خانواده به منزله بنیادی ترین واحد اجتماعی، همواره در مرکز توجه نظام های حقوقی و فقهی قرار داشته است. در این میان، مفهوم «نشوز» به عنوان یکی از محوری ترین مقولات حقوق خانواده در فقه امامیه، نقشی بی بدیل در تنظیم روابط زوجین و تعادل حقوق و تکالیف آنان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی دقیق مفهوم نشوز در فقه امامیه و نظام حقوقی ایران و تحلیل پیامدهای آن بر پایداری نهاد خانواده و سیاست های جمعیت آوری، به روش توصیفی تحلیلی و تطبیقی و با استفاده از منابع کتابخانه ای شامل متون فقهی، قوانین موضوعه، و پژوهش های علمی معتبر انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که نشوز در فقه امامیه دارای مصادیق و آثار حقوقی متنوعی است که تفاوت های اساسی با رویکرد قانون گذار ایرانی دارد؛ قانون مدنی ایران در برخی موارد با ابهام و کاستی مواجه بوده و از پوشش جامع این موضوع ناتوان است. همچنین تشدید موارد نشوز در خانواده، از طریق ایجاد بی ثباتی زناشویی، افزایش طلاق و کاهش فرزندآوری، مستقیما با اهداف سیاست های جمعیت آوری جمهوری اسلامی ایران در تعارض قرار می گیرد. نتیجه گیری پژوهش آن است که اصلاح قوانین ناظر بر نشوز و تقویت سازوکارهای حمایتی از نهاد خانواده، لازمه تحقق اهداف جمعیتی کشور است.

کلیدواژه ها:

نشوز ، فقه امامیه ، نظام حقوقی ایران ، پایداری خانواده ، سیاست جمعیت آوری