تاثیر مدیریت نامناسب پسماند بر آب و خاک جویبار

مدیریت غیراصولی پسماندهای شهری، یکی از چالش های عمده زیستمحیطی در مناطق پرتراکم و حساس از نظر اکولوژیک، مانند شهرستان های شمالی ایران است. این تحقیق با هدف بررسی پیامدهای مدیریت نامناسب پسماند بر منابع آب و خاک در شهرستان جویبار انجام شده است. روش پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی با رویکرد مرور سیستماتیک ادبیات، اسناد و داده های موجود است. یافته ها نشان می دهد که دفن غیربهداشتی و عدم تفکیک پسماند در این منطقه، منجر به تولید حجم زیادی شیرابه با ترکیبات خطرناک شامل فلزات سنگین (نظیر سرب، کادمیوم، نیکل)، ترکیبات آلی پایدار و مواد مغذی (نیتروژن و فسفر) شده است. نفوذ این شیرابه ها به لایه های زیرین، کیفیت آب های زیرزمینی به عنوان منبع اصلی شرب و کشاورزی منطقه را به شدت تهدید می کند. همچنین، آلودگی خاک های حاصلخیز کشاورزی جویبار به این ترکیبات، نه تنها حاصلخیزی خاک را کاهش داده، بلکه با ورود فلزات سنگین به زنجیره غذایی (خاک-گیاه-حیوان-انسان)، خطرات بهداشتی جدی برای ساکنان ایجاد کرده است. پیامدهای اقتصادی این آلودگی شامل کاهش عملکرد محصولات کشاورزی، کاهش ارزش زمین و هزینه های گزاف پاکسازی محیط زیست است. از نظر اجتماعی، کاهش امنیت غذایی و تهدید سلامت عمومی، مهم ترین تبعات به شمار می روند. این مقاله با تاکید بر نقش کلیدی مدیریت شهری و شهرداری، روش های نوین مدیریت پسماند شامل کاهش در مبدا، تفکیک، بازیافت، تولید کمپوست و در نهایت دفن بهداشتی پسماندهای باقیمانده را به عنوان راه حل های پایدار معرفی می کند. آموزش و جلب مشارکت فعال شهروندان نیز رکن اساسی موفقیت هر برنامه مدیریتی است. در پایان، راهکارهای اجرایی متناسب با شرایط جغرافیایی، اقلیمی و اجتماعی شهرستان جویبار ارائه شده است.