حاشیه نشینی، علل شکل گیری و آسیب های اجتماعی آن در شهرها

یکی از مهمترین چالش های جوامع شهری در دهه های اخیر حاشیه نشینی و اسکان در حومه شهرها می باشد. توسعه و گسترش شهرنشینی، تراکم جمعیت شهری، کمبود مسکن مناسب، مهاجرت روستانشینان زمینه ساز شکل گیری سکونت گاه های حاشیه ای در پیرامون شهرها شده اند. این نوع سکونت پیامدهای اقتصادی،اجتماعی، فرهنگی گسترده ای برای ساکنان این مناطق دارد. حاشیه شهرها عموما از استانداردهای لازم در زمینه زیرساخت شهری، خدمات و امکانات رفاهی محروم اند، ساکنان این مناطق اکثرا از اقشار کم درآمد و آسیب پذیر جامعه هستند و بیش از دیگران در معرض انواع آسیب های اجتماعی نظیر بیکاری، فقر، اعتیاد، بزهکاری، افت تحصیلی و ... قرار دارند. به همین دلیل، حاشیه نشینی مسئله مختص گروهی از شهروندان نیست، بلکه پدیده ای اجتماعی است که امنیت، آرامش و انسجام کل شهر را در معرض آسیب قرار می دهد. در این راستا، این مطالعه میکوشد با تبیین مبانی نظری، تحلیل سازوکارهای حاشیه نشینی، علل شکل گیری و آسیب های اجتماعی آن در شهرها را بررسی کند. جهت جمع آوری اطلاعات از روش کتابخانه ای و بررسی منابع مختلف علمی و پایگاه های معتبر استفاده شده است. در بررسی منابع سعی گردیده از آخرین تحقیقات علمی در چند سال اخیر با توجه به کلید واژه هایی همچون حاشیه نشینی، آسیب های اجتماعی و ... بهره برداری شود. نتایج جمع آوری اطلاعات نشان می دهد حاشیه نشینی یکی از مهمترین چالش های شهری است که کل ساختار شهر و ساکنان آن را در معرض آسیب قرار می دهد، بنابراین مقابله با حاشیه نشینی تنها از طرق مقطعی امکان پذیر نیست و نیازمند برنامه ریزی جامع، توسعه مسکن مناسب، بهبود زیرساخت ها و مشارکت فعال ساکنان این مناطق می باشد. نتایج این تحلیل می تواند چشم انداز روشنی از فرآیندهای مقابله با آسیب های اجتماعی حاشیه نشینی را در اختیار مدیران شهری، سیاستمداران و مدیران فرهنگی شهر قرار دهد.

کلیدواژه ها:

حاشیه نشینی ، آسیب های اجتماعی ، شهرنشینی.