تحلیل پهنه بندی خطر حریق در بافت های شهری و ارائه الگویی برای مکان یابی بهینه ایستگاه های آتش نشانی

حوادث آتش سوزی یکی از مهم ترین مخاطرات شهری محسوب می شوند که در صورت نبود برنامه ریزی مناسب می توانند خسارات جانی و مالی گسترده ای به همراه داشته باشند. ازاین رو، شناسایی مناطق پرخطر و برنامه ریزی برای توزیع بهینه خدمات ایمنی، از الزامات مدیریت شهری به شمار می رود. هدف این پژوهش، تحلیل فضایی خطر حریق شهری و ارزیابی نحوه توزیع ایستگاه های آتش نشانی به منظور ارتقای کارایی خدمات ایمنی در شهر مورد مطالعه است. روش تحقیق از نوع کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی بوده و داده های مورد نیاز از طریق منابع اسنادی، آمارهای شهری و لایه های اطلاعات مکانی گردآوری شده است. در این پژوهش با بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و مدل های تصمیم گیری چندمعیاره، شاخص هایی نظیر تراکم ساختمانی، نوع کاربری اراضی، عرض معابر، دسترسی به شبکه راه ها و فاصله از ایستگاه های آتش نشانی مورد تحلیل قرار گرفت و نقشه پهنه بندی خطر حریق شهری تهیه شد. نتایج پژوهش نشان داد که برخی از نواحی شهر به دلیل تراکم بالای ساخت وساز، وجود بافت های فرسوده و محدودیت دسترسی شبکه معابر، در سطح خطر بالاتری از آتش سوزی قرار دارند و از نظر پوشش خدمات ایمنی با کمبود مواجه هستند. بر این اساس، استفاده از تحلیل های فضایی و مدل های مکان یابی بهینه می تواند نقش موثری در بهبود استقرار ایستگاه های آتش نشانی، کاهش زمان پاسخ به حوادث و ارتقای ایمنی شهری ایفا کند. نتایج این پژوهش می تواند به عنوان مبنایی برای برنامه ریزی خدمات ایمنی و مدیریت ریسک حریق در شهرهای در حال توسعه مورد استفاده مدیران و برنامه ریزان شهری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری شهری ، خطر حریق ، پهنه بندی فضایی ، ایستگاه آتش نشانی ، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)