ارزیابی چالش های مالی و خدمات رسانی شهرداری ها در شهرک های جدید با تاکید بر پروژه های مسکن مهر

توسعه شهرک های جدید یکی از راهبردهای اصلی دولت ها برای مقابله با تراکم جمعیت در کلان شهرها و تامین نیاز مسکن اقشار کم درآمد بوده است. پروژه های مسکن مهر به عنوان بزرگ ترین برنامه مسکن اجتماعی در ایران، اگرچه از نظر کمی موفق ظاهر شدند، اما از نظر کیفی و پایداری شهری با چالش های جدی مواجه هستند. هدف از این پژوهش، ارزیابی چالش های مالی و خدمات رسانی شهرداری ها در شهرک های جدید، با تمرکز ویژه بر نمونه موردی پروژه های مسکن مهر است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی-تحلیلی و از نوع پیمایشی است. جامعه آماری شامل مدیران شهری، کارشناسان برنامه ریزی، نمایندگان شورای شهر و ساکنین مناطق تحت پوشش پروژه های مسکن مهر در حومه تهران است که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، تعداد ۲۰۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته با روایی صوری و محتوایی تایید شده و پایایی کرونباخ آلفای ۰/۸۷ بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و تکنیک های آزمون T تک نمونه ای و رگرسیون تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که مهم ترین چالش های مالی، وابستگی شدید به اعتبارات دولتی نامنظم، عدم شفافیت در مدیریت منابع و کمبود درآمدهای پایدار محلی است. از سوی دیگر، در بخش خدمات رسانی، عقب ماندگی زیرساخت های پایه (آب، برق، گاز، شبکه بهداشت و آموزش)، ضعف در حمل ونقل عمومی و کاهش کیفیت محیط زیست شهری بیشترین نارضایتی را ایجاد کرده است. نتایج حاکی از آن است که مدل توسعه «مسکن محور» بدون همزمان سازی با توسعه «شهرمحور»، منجر به ایجاد حاشیه نشینی مدرن و بار مالی سنگین بر دوش شهرداری های مادر شده است. این مطالعه پیشنهاد می کند که گذار از مدل های سنتی ساخت وساز به مدل های مشارکتی، واگذاری اختیارات مالیاتی به شهرداری های جدیدالتاسیس و اولویت دهی به زیرساخت های اجتماعی پیش از سکونت، راهکارهای کلیدی برای برون رفت از این بن بست هستند.

کلیدواژه ها:

شهرک های جدید ، مسکن مهر ، چالش های مالی شهرداری ، خدمات رسانی شهری ، توسعه پایدار.