بررسی نقش باورهای فراشناختی در پیش بینی استرس ادراک شده و نشخوار فکری در میان دانشجویان

هدف: هدف این پژوهش، بررسی نقش باورهای فراشناختی در پیش بینی استرس ادراک شده و نشخوار فکری در میان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر بود. با توجه به اهمیت مدل های خودتنظیمی در درک پریشانی هیجانی، این مطالعه به دنبال تبیین مسیرهای شناختی موثر بر سلامت روان دانشجویان بود.روش کار: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و در قالب مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر بود که از میان آنان ۱۲۰ دانشجو با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فراشناخت، مقیاس استرس ادراک شده و پرسشنامه نشخوار فکری بود. داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر با رویکرد بوت استراپ تحلیل گردیدند.یافته ها: نتایج نشان داد که باورهای فراشناختی (به ویژه باورهای منفی درباره غیرقابل کنترل بودن و خطرناک بودن افکار) همبستگی مثبت و معناداری با استرس ادراک شده و نشخوار فکری دارند. تحلیل مسیر نشان داد که باورهای فراشناختی هم به طور مستقیم و هم به طور غیرمستقیم و از طریق میانجی گری نشخوار فکری، استرس ادراک شده را پیش بینی می کنند. مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار بود و متغیرهای پژوهش توانستند بخش قابل توجهی از واریانس استرس ادراک شده را تبیین کنند.نتیجه گیری: باورهای فراشناختی ناسازگارانه به عنوان عوامل آسیب پذیری شناختی، نقش تعیین کننده ای در تداوم الگوهای فکری نشخوارگونه و تشدید تجربه ذهنی استرس در دانشجویان دارند. این یافته ها ضمن تایید مدل خودتنظیمی اجرایی-عاملی در جمعیت دانشجویی، بر ضرورت استفاده از مداخلات مبتنی بر درمان فراشناختی در مراکز مشاوره دانشگاهی برای مدیریت استرس و اصلاح الگوهای شناختی ناکارآمد تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

باورهای فراشناختی ، استرس ادراک شده ، نشخوار فکری ، خودتنظیمی ، سلامت روان دانشجویان.