کارآمدی مداخلات شناختی رفتاری در درمان اضطراب اجتماعی دانشجویان

اضطراب اجتماعی یکی از اختلالات روانی شایع در دانشجویان است که می تواند بر عملکرد تحصیلی و روابط بین فردی تاثیر منفی داشته باشد. هدف این پژوهش بررسی اثر مداخلات شناختی-رفتاری گروهی بر کاهش اضطراب اجتماعی دانشجویان کارشناسی دانشگاه همدان بود. پژوهش از نوع کمی و میدانی انجام شد و ۲۴ دانشجو به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر کدام ۱۲ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت مداخله شناختی-رفتاری شامل بازسازی شناختی، تمرین های مواجهه و آموزش مهارت های اجتماعی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با پرسشنامه اضطراب بک جمع آوری و با تحلیل توصیفی و آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) بررسی شد. یافته ها نشان داد که گروه آزمایش کاهش معنی داری در نمرات اضطراب اجتماعی داشت، در حالی که گروه کنترل تغییر قابل توجهی نشان نداد. تحلیل ANCOVA اثر مداخله را با اندازه اثر بالا (η²=۰.۶۵) تایید کرد. این نتایج با نظریه های شناختی-رفتاری و پژوهش های پیشین داخلی و بین المللی همسو است و نشان می دهد که اصلاح الگوهای شناختی و آموزش مهارت های مقابله ای می تواند اضطراب اجتماعی را کاهش دهد. محدودیت های پژوهش شامل حجم نمونه کوچک، مدت کوتاه مداخله و عدم پیگیری بلندمدت است، اما هدایت درمانگر، استفاده از پروتکل استاندارد و کنترل پیش آزمون و پس آزمون از نقاط قوت مطالعه محسوب می شوند. یافته ها بر اهمیت اجرای برنامه های درمان شناختی-رفتاری گروهی در محیط دانشگاه و تاثیر آن بر بهزیستی روانی و اجتماعی دانشجویان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اضطراب اجتماعی ، درمان شناختی-رفتاری ، دانشجویان ، مداخلات گروهی ، مهارت های اجتماعی