تدوین مدل افکار خودکشی بر اساس طرحواره محرومیت هیجانی، نقص و انزوای اجتماعی با نقش میانجی راهبردهای مقابله ای

افکار خودکشی یکی از مهم ترین مسائل سلامت روان در جمعیت دانشجویی است و شناسایی عوامل شناختی و هیجانی موثر بر آن می تواند زمینه ساز طراحی مداخلات پیشگیرانه باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین طرحواره های ناسازگار اولیه، راهبردهای مقابله ای و افکار خودکشی و ارائه مدل مفهومی اثر مستقیم و غیرمستقیم این طرحواره ها با نقش میانجی راهبردهای مقابله ای انجام شد. جامعه آماری شامل دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه های دولتی همدان بود که با نمونه گیری در دسترس، ۲۰۰ نفر انتخاب شدند. داده ها با استفاده از سه پرسشنامه استاندارد و معتبر شامل پرسشنامه افکار خودکشی بک، پرسشنامه طرحواره یانگ (YSQ-SF) و پرسشنامه راهبردهای مقابله ای لازاروس و فولکمن جمع آوری شد و تحلیل ها با بهره گیری از نرم افزار SPSS و تحلیل مسیر انجام گرفت. نتایج نشان داد که سه طرحواره محرومیت هیجانی، نقص/شرم و انزوای اجتماعی اثر مستقیم و مثبت بر شدت افکار خودکشی دارند و راهبردهای مقابله ای هیجان محور و مساله محور نقش میانجی معناداری در کاهش این اثرات ایفا می کنند. شاخص های برازش مدل نشان داد که مدل مفهومی با داده ها مطابقت مناسبی دارد و مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم به شکل یکپارچه روابط شناختی و هیجانی موثر بر افکار خودکشی را توضیح می دهند. یافته ها با نظریه یانگ و پژوهش های پیشین همخوانی داشته و نشان می دهند که مهارت های مقابله ای می توانند اثرات مخرب طرحواره ها را تعدیل کنند. این نتایج تاکید می کنند که مداخلات روان شناختی برای پیشگیری از افکار خودکشی باید علاوه بر شناخت و اصلاح طرحواره ها، مهارت های مقابله ای و مدیریت هیجان را نیز تقویت نمایند.

کلیدواژه ها:

افکار خودکشی ، راهبردهای مقابله ای ، طرحواره های ناسازگار اولیه