ارزیابی آمادگی مدارس برای تحول فناورانه در آموزش وپرورش: چارچوب مفهومی، شاخص ها و تحلیل وضعیت

تحولات فناورانه در دهه های اخیر، نظام های آموزشی را با تغییرات بنیادین روبه رو ساخته است. توسعه فناوری های اطلاعات و ارتباطات، یادگیری الکترونیکی، هوش مصنوعی و ابزارهای دیجیتال سبب شده است که مدارس برای پاسخ گویی به نیازهای قرن بیست ویکم ناگزیر به بازاندیشی در ساختارها، فرآیندها و الگوهای آموزشی خود باشند. در این میان، میزان آمادگی مدارس برای پذیرش و پیاده سازی تحول فناورانه یکی از عوامل تعیین کننده در موفقیت برنامه های تحول دیجیتال در آموزش وپرورش محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی و ارزیابی ابعاد مختلف آمادگی مدارس برای تحول فناورانه و ارائه چارچوبی تحلیلی برای سنجش این آمادگی است. روش پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و مرور نظام مند ادبیات پژوهش در حوزه فناوری آموزشی و تحول دیجیتال در مدارس است. بر اساس تحلیل منابع علمی، آمادگی فناورانه مدارس در پنج بعد اصلی شامل زیرساخت های فناوری، توانمندی های حرفه ای معلمان، رهبری و مدیریت آموزشی، فرهنگ سازمانی مدرسه و سیاست ها و حمایت های نهادی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که موفقیت در تحول فناورانه مدارس تنها به فراهم سازی تجهیزات دیجیتال محدود نمی شود، بلکه نیازمند ترکیبی از زیرساخت های مناسب، مهارت های دیجیتال معلمان، رهبری تحول گرا، فرهنگ یادگیری نوآورانه و حمایت های سیاستی است. همچنین نتایج نشان می دهد که در بسیاری از نظام های آموزشی، شکاف میان دسترسی به فناوری و استفاده موثر آموزشی از آن همچنان وجود دارد. بر اساس نتایج پژوهش، پیشنهاد می شود برنامه های تحول دیجیتال در آموزش وپرورش با رویکردی جامع و نظام مند طراحی شوند و علاوه بر توسعه زیرساخت ها، بر توانمندسازی معلمان، تقویت رهبری آموزشی و ایجاد فرهنگ نوآوری در مدارس تمرکز شود. این پژوهش می تواند چارچوبی مفهومی برای سیاست گذاران آموزشی و مدیران مدارس در جهت ارزیابی و ارتقای آمادگی فناورانه مدارس فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

تحول فناورانه ، فناوری آموزشی ، آمادگی دیجیتال مدارس ، نوآوری آموزشی ، آموزش وپرورش