حق بر حکمرانی شفاف به عنوان یک حق نوپدید شهروندی در نظام حقوق اساسی ایران

حق بر حکمرانی شفاف یکی از حقوق نوپدید شهروندی است که ریشه در نظریه های جدید حکمرانی خوب، دموکراسی مشارکتی و توسعه حقوق بنیادین بشر دارد. این حق از شهروند در برابر پنهان کاری و عدم پاسخ گویی نهادهای حکومتی حمایت می کند و دولت را مکلف می نماید اطلاعات مربوط به تصمیم گیری ها، فرایندهای اداری، مالی، قراردادی و مدیریتی را آشکار کند. این حق در پی آن است که دولت مکلف باشد در فرایندهای تصمیم گیری، عملکرد نهادی، انتشار داده ها، تخصیص بودجه و اعمال قدرت، شفافیت کامل داشته باشد. اگرچه در نظام حقوق اساسی ایران اصولی همچون اصل ۳، ۸، ۷۶ و ۱۷۴ به طور غیرمستقیم شفافیت را حمایت می کنند، اما حق مستقل «حکمرانی شفاف» در قوانین ایران هنوز شکل گیری کامل نیافته است. این مقاله با روش توصیفی–تحلیلی، با مرور مبانی نظری، چارچوب حقوقی ایران، چالش ها و مطالعه تطبیقی، پیشنهادهایی برای تقویت این حق در نظام حقوقی کشور ارائه می دهد.این مقاله با روش توصیفی تحلیلی، ضمن واکاوی مبانی نظری این حق، وضعیت آن در حقوق ایران را بررسی کرده و با مراجعه به تجارب تطبیقی، راهکارهایی برای تقویت این حق در نظام حقوق اساسی ایران ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

حقوق اساسی ، حقوق شهروندی ، شفافیت ، حکمرانی خوب ، پاسخ گویی ، حق دسترسی به اطلاعات ، اطلاعات عمومی.