تاثیر آموزش چندحسی (Multisensory) بر بهبود توجه و حافظه کاری دانش آموزان کم توان ذهنی؛چالش ها و فرصت ها

دانش آموزان کم توان ذهنی به دلیل نقص در حافظه کاری و توجه پایدار، با چالش های جدی در فرایند یادگیری مواجه هستند. آموزش چندحسی با بهره گیری همزمان از کانال های بینایی، شنوایی، لامسه و حرکتی، رویکردی موثر برای بهبود این کارکردهای اجرایی محسوب می شود. این مقاله مروری با هدف بررسی تاثیر آموزش چندحسی بر توجه و حافظه کاری دانش آموزان کم توان ذهنی و نیز شناسایی چالش ها و فرصت های پیاده سازی آن تدوین شده است.پژوهش حاضر به صورت مقاله مروری انجام شده است. در این راستا، مطالعات علمی، مقالات کنفرانسی و منابع معتبر حوزه روان شناسی تربیتی و علوم آموزشی که به بررسی تاثیر آموزش چندحسی بر توجه و حافظه کاری دانش آموزان کم توان ذهنی و نیز چالش ها و فرصت های پیش روی آن پرداخته اند، مورد تحلیل و جمع بندی قرار گرفتند. معیار انتخاب منابع، ارتباط مستقیم با موضوع پژوهش و اعتبار علمی آن ها بوده است.مرور منابع نشان می دهد که آموزش چندحسی از طریق مکانیسم های یکپارچگی فراحسی و کدگذاری افزون، تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش ظرفیت حلقه واج شناختی و صفحه دیداری‑فضایی حافظه کاری و نیز بهبود دامنه توجه پایدار و توجه انتخابی دارد. با این حال، اجرای این رویکرد با چالش هایی نظیر کمبود منابع استاندارد، ضعف دانش معلمان، زمان بر بودن، نبود ابزارهای ارزیابی مناسب و تنوع فردی پاسخ دهی مواجه است. در سوی مقابل، فرصت هایی مانند فناوری های نوین آموزشی، توانمندسازی معلمان، همکاری بین نهادی، ظرفیت نوروپلاستیسیتی مغز و مشارکت خانواده ها می تواند زمینه ساز اجرای موثر آموزش چندحسی گردد.آموزش چندحسی رویکردی اثربخش برای تقویت توجه و حافظه کاری دانش آموزان کم توان ذهنی است، اما تحقق پتانسیل آن نیازمند رفع موانع ساختاری، سرمایه گذاری در تولید محتوای استاندارد و توانمندسازی نیروی انسانی می باشد. پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی با ادغام اصول چندحسی در برنامه درسی، تجهیز مدارس و برگزاری دوره های ضمن خدمت، زمینه بهره مندی عادلانه این دانش آموزان از آموزش باکیفیت را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

آموزش چندحسی ، کم توانی ذهنی ، حافظه کاری ، توجه ، روش فرنالد ، چالش های آموزشی ، فرصت های یادگیری.