مدیریت استرس و تاب آوری حرفه ای در معلمان مدارس استثنایی: دستاوردها و راهکارهای موثر

این مطالعه با هدف تبیین پیامدها و راهکارهای موثر مدیریت استرس و تقویت تاب آوری حرفه ای در معلمان مدارس استثنایی انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، بررسی این بود که برنامه های مدیریت استرس و تاب آوری چه اثراتی بر سلامت روان، عملکرد حرفه ای و ماندگاری شغلی معلمان دارند و کدام مداخلات می توانند این توانمندی ها را به طور موثر ارتقا دهند. این تحقیق با روش مرور نظام مند و بر اساس دستورالعمل PRISMA انجام شد. جستجوی در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science، ERIC، PsycINFO، ScienceDirect و Google Scholar تا پایان سال ۲۰۲۵، انجام شده و مقالات با رویکرد کیفی و استخراج شدند. یافته ها نشان داد که برنامه های مدیریت استرس و تاب آوری دارای شش دستاورد کلیدی برای معلمان مدارس استثنایی هستند؛ از جمله کاهش فرسودگی شغلی و خستگی عاطفی، افزایش خودکارآمدی و سرمایه روان شناختی، بهبود سلامت روان و تنظیم هیجانی، افزایش رضایت و کیفیت زندگی کاری، تقویت ماندگاری در حرفه و بهبود تعامل با دانش آموزان. همچنین هفت راهکار موثر شامل آموزش سرمایه روان شناختی، درمان پذیرش و تعهد، برنامه های ذهن آگاهی و تنظیم هیجان، بازسازی شناختی و مهارت های مقابله ای، حمایت اجتماعی و مربیگری، مداخلات سازمانی و برنامه های ترکیبی شناسایی شد. بررسی مطالعات نشان داد که مداخلات کوتاه مدت نیز می توانند موثر باشند، اما بیشترین موفقیت زمانی حاصل می شود که برنامه ها همزمان عوامل فردی و سازمانی را هدف قرار دهند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری معلمان ، مدیریت استرس معلمان ، مدارس استثنایی ، راهکارهای تاب آوری و مدیریت استرس