رهبری معلم و یادگیری حرفه ای:کاوشی در روابط ساختاری بین دو مفهوم کلیدی در آموزش ابتدایی

هدف پژوهش، بررسی نقش رهبری معلمان در ابعاد یادگیری حرفه ای معلمان مدارس ابتدایی بود. مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی از نوع همبستگی با تاکید بر مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه ۵۴۸ نفر معلمان مقطع ابتدایی شهرستان قروه تشکیل دادند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده و بر اساس فرمول کوکران، ۲۲۵ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه جامع محقق ساخته رهبری معلم (بر اساس مدل شن و همکاران، ۲۰۲۰) با ۴۳ گویه و هفت بعد، و پرسشنامه یادگیری حرفه ای معلم لیو و همکاران (۲۰۱۶) با چهار بعد همکاری، تامل، آزمایشگری و دستیابی به پایگاه دانش گردآوری شد. پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ برای پرسشنامه رهبری معلم (۰٫۸۹) و برای پرسشنامه یادگیری حرفه ای (۰٫۹۲) مورد تایید قرار گرفت. روایی محتوایی پرسشنامه ها نیز با نظر سه متخصص تایید شد. تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزار لیزرل نسخه ۱۰٫۲۰ و با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. یافته ها نشان داد که رهبری معلم بر تمامی ابعاد یادگیری حرفه ای معلمان تاثیر مثبت و معناداری دارد. بالاترین ضریب مسیر مربوط به تاثیر رهبری معلم بر همکاری (۵۵۷/۰=β) و پس از آن بر تامل (۵۲۷/۰=β) و آزمایشگری (۵۰۷/۰=β) بود. تاثیر رهبری معلم بر دستیابی به پایگاه دانش نیز مثبت و معنادار اما با ضریب کمتری (۳۲۵/۰=β) به دست آمد. شاخص های برازش مدل حاکی از برازش مطلوب مدل ساختاری با داده ها بود. در نتیجه، می توان گفت که رهبری معلم به عنوان عاملی کلیدی در تسهیل و ارتقای فرآیندهای همکاری، تامل و آزمایشگری در میان معلمان عمل می کند و تا حدودی نیز به غنی سازی پایگاه دانش آنان کمک می نماید. این یافته ها بر لزوم توجه مدیران و سیاست گذاران آموزشی به توسعه و تقویت مهارت های رهبری در معلمان به عنوان راهبردی برای بهبود کیفیت یادگیری حرفه ای و در نتیجه ارتقای نظام آموزشی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

رهبری معلمان ، یادگیری حرفه ای ، روابط ساختاری ، معلمان مدارس ابتدایی