تعلیم و تربیت شهروند جهانی: مرور دیدگاه ها، الگوها و چالش های اجرای آن در نظام های آموزشی مختلف

در سال های اخیر، سازمان های بین المللی به ویژه یونسکو، تعلیم و تربیت شهروند جهانی را به عنوان یکی از محورهای اساسی نظام های آموزشی در قرن بیست و یکم معرفی کرده اند. این رویکرد تلاش می کند با تقویت آگاهی جهانی، تفکر انتقادی، همدلی فرهنگی و مسئولیت پذیری اجتماعی، زمینه مشارکت فعال شهروندان در حل مسائل جهانی مانند تغییرات اقلیمی، نابرابری های اجتماعی، تعارضات فرهنگی و چالش های توسعه پایدار را فراهم سازد . به همین دلیل، بسیاری از نظام های آموزشی در کشورهای مختلف تلاش کرده اند با بازنگری در برنامه های درسی، روش های تدریس و سیاست های آموزشی، مولفه های تعلیم و تربیت شهروند جهانی را در ساختار آموزشی خود ادغام کنند. پژوهش حاضر با هدف مرور دیدگاه ها، الگوها و چالش های اجرای تعلیم و تربیت شهروند جهانی در نظام های آموزشی مختلف انجام شده است. روش پژوهش مروری تحلیلی بوده و داده های آن از طریق مطالعه و تحلیل منابع علمی داخلی و خارجی شامل کتاب ها، مقالات پژوهشی و گزارش های سازمان های بین المللی گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تعلیم و تربیت شهروند جهانی بر مولفه هایی همچون آگاهی جهانی، احترام به تنوع فرهنگی، مسئولیت پذیری اجتماعی، تفکر انتقادی و مشارکت مدنی تاکید دارد و در قالب الگوهای مختلفی در برنامه های درسی کشورهای گوناگون اجرا شده است. با این حال، اجرای موفق این رویکرد نیازمند توجه به زمینه های فرهنگی و اجتماعی هر کشور، بازنگری در برنامه های درسی، توانمندسازی معلمان و ایجاد تعادل میان هویت ملی و هویت جهانی است.

کلیدواژه ها:

شهروند جهانی ، تعلیم و تربیت شهروند جهانی ، جهانی شدن ، برنامه درسی جهانی ، نظام های آموزشی