بررسی رابطه عواطف و معرفت از دیدگاه ملاصدرا

این مقاله به بررسی تحلیلی-توصیفی رابطه عواطف و معرفت از منظر فلسفه ملاصدرا، با تکیه بر آرای وی در حکمت متعالیه و با استناد به منابع دست اول و تفسیری می پردازد. در فلسفه اسلامی، فهم انسان و ابعاد وجودی او همواره دغدغه متفکران بوده است. ملاصدرا، با طرح نظریه حرکت جوهری نفس و کثرت مراتب وجودی انسان، نگاهی نو به رابطه میان قوای مدرکه و انفعالات نفسانی (عواطف) گشود. این پژوهش بر آن است تا نشان دهد که چگونه از دیدگاه ملاصدرا، عواطف نه تنها بر فرآیندهای معرفتی (از ادراکات حسی تا شهود عقلی) تاثیرگذارند، بلکه خود می توانند بستری برای حصول معرفت عمیق تر و شهودی باشند، البته مشروط به تهذیب و هدایت آن ها. همچنین، این مقاله به تبیین چگونگی تاثیر معرفت صحیح بر تعدیل و تحول عواطف پرداخته و به طور گذرا، این دیدگاه را با برخی اندیشه های فیلسوفان پیشین و متاخر مقایسه می کند. یافته های کلیدی پژوهش حاکی از پیوندی عمیق و جدایی ناپذیر میان عاطفه و معرفت در نظام فکری ملاصدرا است که بر اساس آن، انسان کامل، کسی است که بتواند عواطف خود را در مسیر کسب معرفت الهی به کار گیرد.

کلیدواژه ها:

ملاصدرا ، عواطف ، معرفت ، حکمت متعالیه ، نفس ، حرکت جوهری ، علم حضوری.