اثر بخشی مداخله مبتنی بر شفقت بر خود سرزنش گری در نوجوانان پسر دارای رفتارهای پر خطر شهر اهواز

پژوهش حاضر با تمرکز بر سنجش اثرگذاری یک مداخله مبتنی بر شفقت، به بررسی تغییرات میزان خودسرزنش گری در میان نوجوانان پسر دارای رفتارهای پرخطر در شهر اهواز پرداخته است. این مطالعه از نظر هدف، در زمره پژوهش های کاربردی قرار می گیرد و با توجه به ماهیت داده ها، رویکردی کمی دارد. از لحاظ طرح پژوهشی نیز، به دلیل مداخله و مقایسه نتایج در دو گروه، از نوع نیمه آزمایشی محسوب می شود؛ به گونه ای که در آن، متغیر مستقل یعنی مداخله مبتنی بر شفقت، و متغیر وابسته یعنی خودسرزنش گری، در قالب گروه آزمایش و گروه گواه مورد ارزیابی قرار گرفتند. جامعه آماری تحقیق شامل تمامی نوجوانان پسر دارای رفتارهای پرخطر ساکن شهر اهواز بود. از این جامعه، تعداد ۵۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و سپس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جای دهی شدند. برای شناسایی و ارزیابی رفتارهای پرخطر، از پرسشنامه رفتارهای پرخطر نوجوانان (YRBS) که توسط مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) در سال ۱۹۹۵ تدوین شده است، استفاده شد. همچنین به منظور سنجش خودسرزنش گری، مقیاس خودسرزنش گری (SBS) طراحی شده توسط گیلبرت و همکاران (۲۰۰۴) به کار رفت. مداخله مورد استفاده در این پژوهش، بسته آموزشی خودشفقت ورزی (S-CT) مبتنی بر الگوی گیلبرت (۲۰۰۹) بود که نسخه ترجمه و بومی سازی شده آن توسط امیدیان و همکاران (۱۴۰۱) ارائه شده است. این برنامه آموزشی در قالب ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای برای اعضای گروه آزمایش اجرا شد، در حالی که شرکت کنندگان گروه گواه در طول این مدت هیچ گونه برنامه مداخله ای دریافت نکردند. به منظور تحلیل داده ها و بررسی تفاوت های پیش آزمون و پس آزمون، از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکووا) و تحلیل کوواریانس تک متغیره (آنکووا) استفاده شد تا اثر متغیرهای مزاحم احتمالی کنترل شود. پایایی ابزارهای اندازه گیری نیز از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد و تمامی تحلیل های آماری با بهره گیری از نرم افزار SPSS نسخه ۲۲ انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که مداخله مبتنی بر شفقت تاثیر معناداری بر کاهش میزان خودسرزنش گری در نوجوانان پسر دارای رفتارهای پرخطر شهر اهواز داشته است. به عبارت دیگر، اجرای این برنامه آموزشی توانسته است به بهبود وضعیت خودسرزنش گری در این گروه منجر شود؛ نتیجه ای که بر اثربخشی و کارآمدی مداخلات مبتنی بر شفقت در زمینه پیشگیری و ارتقای سلامت روان نوجوانان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مداخله مبتنی بر شفقت ، خودسرزنش گری ، نوجوانان پسر ، رفتارهای پر خطر