تبیین الگوی توسعه حرفه ای معلمان مبتنی بر شایستگی های حرفه ای در مدیریت کلاس درس

توسعه حرفه ای معلمان از ارکان اصلی ارتقای کیفیت نظام های آموزشی به شمار می آید و مستلزم استفاده از رویکردهای منسجم و شایستگی محور است. با وجود تاکید فراوان بر اهمیت شایستگی های حرفه ای در بهبود عملکرد معلمان، در بسیاری از نظام های آموزشی، پیوند روشنی میان سیاست ها و سازوکارهای مدیریت آموزشی با چارچوب های شایستگی حرفه ای معلمان، به ویژه در عرصه مدیریت کلاس درس، مشاهده نمی شود. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین الگویی برای توسعه حرفه ای معلمان مبتنی بر شایستگی های حرفه ای در مدیریت کلاس درس انجام شده است. این مطالعه با رویکرد آمیخته و به صورت اکتشافی اجرا شد. در بخش کیفی، با بهره گیری از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه مدیریت آموزشی و آموزش معلمان، ابعاد و مولفه های اصلی الگو شناسایی گردید. یافته ها نشان داد که الگوی پیشنهادی از چند بعد اصلی از جمله رهبری و راهبری آموزشی، سیاست ها و ساختارهای حمایتی، فرهنگ سازمانی یادگیرنده، نظام ارزیابی مبتنی بر شایستگی و سازوکارهای یادگیری حرفه ای تشکیل شده است که در تعامل با شایستگی های حرفه ای معلمان در مدیریت کلاس درس، به تقویت روند توسعه حرفه ای پایدار آنان منجر می شود. نتایج کمی نیز بیانگر برازش مناسب مدل و اثر معنادار ابعاد مدیریت آموزشی بر تقویت شایستگی های حرفه ای و توسعه حرفه ای معلمان بود. بر پایه این یافته ها، می توان نتیجه گرفت که توجه هم زمان به مدیریت آموزشی و چارچوب های شایستگی حرفه ای در مدیریت کلاس درس، راهبردی موثر برای بازنگری و بهبود برنامه های توسعه حرفه ای معلمان و ارتقای کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری در نظام های آموزشی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

توسعه حرفه ای معلمان ، شایستگی های حرفه ای ، مدیریت کلاس درس ، مدیریت آموزشی