تبیین مفهومی پیامدهای کمال گرایی افراطی بر سلامت روان شناختی فراگیران و واکاوی راهکارهای تعدیل آن در بستر آموزش وپرورش

پدیده کمال گرایی در ساحت پرورش و یادگیری، شمشیر دو لبه ای است که در صورت خروج از مدار اعتدال و گرایش به سوی افراط، شالوده های سلامت روان شناختی فراگیران را با آسیب هایی ژرف و جبران ناپذیر روبه رو می سازد؛ از این رو، پژوهش پیش رو با هدف تبیین مفهومی و ریشه یابی پیامدهای مخرب کمال گرایی افراطی بر ساختار روانی دانش آموزان و واکاوی راهکارهای آموزشی و پرورشی برای تعدیل این ویژگی بازدارنده، به رشته تحریر درآمده است. این بررسی که با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه واکاوی دقیق اسناد، مدارک و منابع کتابخانه ای سامان یافته است، نشان می دهد که کمال گرایی افراطی از طریق ایجاد چرخه باطلی از انتظارات دست نیافتنی، ترس فلج کننده از شکست، و خودانتقادی های ویرانگر، به تدریج زمینه ساز بروز پریشان حالی، افسردگی، فرسودگی تحصیلی و کاهش چشمگیر تاب آوری روانی در فراگیران می گردد و آنان را در حصاری از فشارهای روانی خودساخته و دگرساخته گرفتار می نماید. یافته های این پژوهش نظری حاکی از آن است که نظام آموزش و پرورش به عنوان اصلی ترین بستر جامعه پذیری و هویت یابی، نقشی بی بدیل در پیشگیری و درمان این عارضه بر عهده دارد و می تواند با جایگزینی رویکردهای فرآیندمحور به جای نتیجه گرایی مطلق، ترویج فرهنگ پذیرش کاستی های انسانی، بازطراحی نظام های سنجش بر مبنای توانمندی های فردی و تقویت خودشفقت ورزی در میان یادگیرندگان، بستر مناسبی را برای خنثی سازی آثار مخرب کمال گرایی روان رنجورانه فراهم آورد و مسیر را برای شکوفایی اصیل و پایدار استعدادها در فضایی آکنده از آرامش و امنیت روانی هموار سازد.

کلیدواژه ها:

کمال گرایی افراطی ، سلامت روان شناختی ، فراگیران ، آموزش و پرورش ، تعدیل رفتاری.