تاثیر آموزش پروژه محور بر انگیزش و خلاقیت دانش آموزان در درس کار و فناوری

آموزش پروژه محور به عنوان یکی از رویکردهای نوین در آموزش مهارت های کاربردی، توانسته است توجه پژوهشگران تعلیم و تربیت را به رابطه میان یادگیری فعال، انگیزش تحصیلی و بروز خلاقیت دانش آموزان جلب کند. درس «کار و فناوری» نیز به دلیل ماهیت مسئله محور و پیوند آن با زندگی واقعی، بستر مناسبی برای اجرای فعالیت های پروژه ای فراهم می آورد؛ با این حال، در عمل مشاهده می شود که اجرای این رویکرد در کلاس های درس، به علت تفاوت سطح آمادگی معلمان، کمبود منابع و نبود الگوهای سنجش دقیق، گاهی به فعالیت های پراکنده یا صرفا انجام کارهای فنی تقلیل پیدا می کند و در نتیجه ممکن است اثر مورد انتظار بر انگیزش و خلاقیت تحقق نیابد. پژوهش حاضر با هدف تبیین اثر آموزش پروژه محور بر انگیزش و خلاقیت دانش آموزان در درس کار و فناوری انجام شد. مطالعه حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل/گواه بود و داده ها با استفاده از مقیاس های استاندارد انگیزش تحصیلی، آزمون های عملکردی مرتبط با خلاقیت و نیز تحلیل کیفی محصول پروژه ها جمع آوری گردید. یافته ها نشان دادند دانش آموزان گروه دریافت کننده آموزش پروژه محور در مقایسه با گروه گواه، افزایش معناداری در مولفه های انگیزش درونی، استمرار تلاش و جهت گیری به یادگیری تجربه ای داشته اند. همچنین نتایج مربوط به خلاقیت نشان می دهد که در گروه پروژه محور، کیفیت ایده پردازی، تازگی راه حل، انعطاف در طراحی و میزان بهره گیری از روش های متنوع در ساخت/ارائه محصول بهبود یافته است. تحلیل جدول های نتایج نیز بیانگر این است که اثر پروژه محور صرفا به سطح انگیزش محدود نمی شود، بلکه از مسیر درگیری فعال در حل مسئله، افزایش خودکارآمدی و فرصت های معنادار برای انتخاب و تصمیم گیری، خلاقیت دانش آموزان را نیز تقویت می کند. در پایان، پیشنهادهایی برای طراحی الگوهای اجرایی پروژه محور، آموزش معلمان، و تدوین ابزارهای سنجش معتبر ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

آموزش پروژه محور ، انگیزش تحصیلی ، خلاقیت ، کار و فناوری