رابطه اقلیم کلاس، احساس تعلق مدرسه و ترک تحصیل پنهان (بی انگیزگی/غیبت) در پایه های پنجم و ششم

ترک تحصیل پنهان به عنوان فرایندی تدریجی از کناره گیری روانی و انگیزشی دانش آموز از مدرسه، پیش درآمدی برای ترک تحصیل رسمی در سال های بعدی محسوب می شود. در این میان، اقلیم کلاس و احساس تعلق به مدرسه از مهم ترین عوامل زمینه ای موثر بر انگیزش، مشارکت و حضور تحصیلی دانش آموزان به شمار می روند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه اقلیم کلاس و احساس تعلق مدرسه با ترک تحصیل پنهان (در قالب بی انگیزگی و غیبت) در پایه های پنجم و ششم دوره ابتدایی، به روش مرور نظام مند انجام شد. در این راستا، مقالات علمی داخلی و بین المللی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ در حوزه اقلیم کلاس، تعلق مدرسه، درگیری تحصیلی، بی انگیزگی و غیبت مورد جست وجو، غربالگری و تحلیل مضمون قرار گرفتند.یافته ها نشان داد که اقلیم مثبت کلاس، شامل روابط حمایتگرانه، عدالت آموزشی، مشارکت فعال و امنیت روانی، با افزایش انگیزش و درگیری تحصیلی و کاهش بی انگیزگی و غیبت همراه است. همچنین احساس تعلق به مدرسه نقش میانجی معناداری در رابطه میان اقلیم کلاس و نشانه های ترک تحصیل پنهان ایفا می کند؛ به گونه ای که اقلیم مطلوب از طریق تقویت حس پذیرفته شدن و ارزشمندی، پیوند دانش آموز با مدرسه را مستحکم ساخته و احتمال کناره گیری تحصیلی را کاهش می دهد. نتایج نشان می دهد که پایه های پنجم و ششم به دلیل حساسیت تحولی، مرحله ای کلیدی برای پیشگیری از بی انگیزگی و غیبت محسوب می شوند.بر این اساس، توجه به بهبود اقلیم کلاس و تقویت احساس تعلق در برنامه های مدرسه ای می تواند راهبردی موثر برای کاهش ترک تحصیل پنهان و ارتقای مشارکت تحصیلی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

اقلیم کلاس ، احساس تعلق به مدرسه ، ترک تحصیل پنهان ، بی انگیزگی تحصیلی ، غیبت ، دوره ابتدایی.