مروری بر مدل های مدیریت چرخه عمر پروژه های عمرانی شهری در شهرداری ها

پروژه های عمرانی شهری از مهم ترین ابزارهای توسعه زیرساختی در شهرها محسوب می شوند و نقش اساسی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، توسعه اقتصادی و بهبود خدمات عمومی دارند. با افزایش پیچیدگی پروژه های شهری، محدودیت منابع مالی، رشد جمعیت و ضرورت توسعه پایدار، استفاده از رویکردهای سنتی مدیریت پروژه دیگر پاسخگوی نیازهای مدیریت شهری نیست. در این میان، مدیریت چرخه عمر پروژه (Life Cycle Project Management) به عنوان یک رویکرد جامع، امکان برنامه ریزی، اجرا، بهره برداری و نگهداری پروژه های عمرانی را در تمام مراحل چرخه عمر فراهم می کند. هدف این مقاله، مرور مدل ها و رویکردهای مختلف مدیریت چرخه عمر پروژه های عمرانی شهری در شهرداری ها و بررسی چالش ها، مزایا و فناوری های مرتبط با آن است.این پژوهش از نوع مروری بوده و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، مقالات علمی فارسی و انگلیسی، گزارش های تخصصی و استانداردهای بین المللی حوزه مدیریت پروژه انجام شده است. در این مقاله، ابتدا مفاهیم نظری مرتبط با چرخه عمر پروژه و مدیریت پروژه های شهری تبیین شده و سپس مدل های سنتی و نوین مدیریت چرخه عمر پروژه مورد بررسی قرار گرفته اند. همچنین موضوعاتی نظیر مدیریت هزینه چرخه عمر، مدیریت ریسک، نقش ذینفعان و کاربرد فناوری های نوین مانند مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، اینترنت اشیا و هوش مصنوعی در مدیریت پروژه های شهری تحلیل شده اند.نتایج مطالعات نشان می دهد که استفاده از رویکرد مدیریت چرخه عمر می تواند موجب افزایش بهره وری، کاهش هزینه های نگهداری، بهبود کیفیت خدمات شهری و افزایش پایداری زیرساخت ها شود. علاوه بر این، فناوری های نوین دیجیتال نقش مهمی در ارتقای کارایی مدیریت پروژه های عمرانی شهری ایفا می کنند. با این حال، چالش هایی مانند محدودیت منابع مالی، ضعف زیرساخت های اطلاعاتی، نبود هماهنگی بین سازمانی و کمبود نیروی انسانی متخصص از مهم ترین موانع اجرای موثر این رویکرد در شهرداری ها به شمار می روند. در نهایت، ضرورت بومی سازی مدل های مدیریت چرخه عمر پروژه متناسب با شرایط مدیریتی و اقتصادی شهرداری های ایران مورد تاکید قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

مدیریت چرخه عمر پروژه ، پروژه های عمرانی شهری ، شهرداری ها ، مدیریت زیرساخت شهری ، مدیریت پروژه