اثربخشی بازی های سازه ای هوشمند بر خلاقیت کودکان پیش دبستانی

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی یک برنامه ی منظم بازی های سازه ای هوشمند بر ارتقای خلاقیت کودکان پیش دبستانی است. با توجه به نقش بنیادی سال های آغازین زندگی در شکل گیری توانایی های شناختی و عاطفی، طراحی محیط های یادگیری غنی و مبتنی بر بازی می تواند زمینه ساز رشد تفکر خلاق در کودکان باشد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر طرح، نیمه تجربی با الگوی پیش آزمون–پس آزمون با گروه گواه است. جامعه ی آماری پژوهش شامل کلیه ی کودکان 5 تا 6 ساله ی مراکز پیش دبستانی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1403–1404 بود. از میان این جامعه، 30 کودک به شیوه ی داوطلبانه انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) گمارده شدند. برای سنجش خلاقیت از نسخه ی تصویری آزمون تورنس، هنجارشده برای کودکان ایرانی، استفاده شد که چهار مولفه ی ابتکار، بسط، سیالی و انعطاف پذیری را اندازه گیری می کند. برنامه ی مداخله شامل شش جلسه ی 60 دقیقه ای بازی های سازه ای هوشمند بود که طی آن کودکان گروه آزمایش در قالب فعالیت های قصه محور و مسئله محور به طراحی و ساخت سازه های متنوع پرداختند، در حالی که گروه گواه برنامه ی معمول آموزشی مرکز را دنبال می کرد. داده ها پس از اجرای پیش آزمون و پس آزمون با بهره گیری از تحلیل کوواریانس و کنترل اثر پیش آزمون تحلیل شد. یافته ها نشان داد که اجرای برنامه ی بازی های سازه ای هوشمند موجب افزایش معنادار خلاقیت کلی و هر یک از مولفه های ابتکار، بسط، سیالی و انعطاف پذیری در کودکان گروه آزمایش نسبت به گروه گواه شده است. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که ادغام فعالیت های سازه ای ساخت محور در برنامه ی روزانه ی مراکز پیش دبستانی، رویکردی موثر برای پرورش خلاقیت کودکان و فراهم کردن زمینه ی تجربه های یادگیری فعال و لذت بخش است.

کلیدواژه ها:

بازی های سازه ای هوشمند ، خلاقیت ، ابتکار ، سیالی ، انعطاف پذیری ، کودکان پیش دبستانی