مروری نظام مند بر مدل های تصمیم گیری چندمعیاره در اولویت بندی پروژه های عمرانی شهرداری ها

اولویت بندی پروژه های عمرانی شهرداری ها یکی از مهم ترین چالش های مدیریت شهری در عصر حاضر محسوب می شود؛ زیرا محدودیت منابع مالی، افزایش نیازهای شهروندان و پیچیدگی مسائل شهری، مدیران را ناگزیر به استفاده از روش های علمی و نظام مند در تصمیم گیری کرده است. در این میان، مدل های تصمیم گیری چندمعیاره (MCDM) به عنوان ابزارهایی کارآمد برای ارزیابی و انتخاب پروژه های شهری مورد توجه پژوهشگران و مدیران قرار گرفته اند. هدف پژوهش حاضر، ارائه یک مرور نظام مند بر مهم ترین مدل های تصمیم گیری چندمعیاره در اولویت بندی پروژه های عمرانی شهرداری ها و بررسی کاربردها، مزایا، محدودیت ها و روندهای پژوهشی مرتبط با این حوزه است. این مقاله از نوع مروری بوده و با استفاده از منابع علمی داخلی و خارجی منتشرشده در پایگاه های معتبر علمی، به بررسی مطالعات مرتبط پرداخته است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که مدل هایی نظیر تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، تاپسیس (TOPSIS)، الکتره (ELECTRE) و ویکور (VIKOR) از پرکاربردترین روش های تصمیم گیری چندمعیاره در مدیریت پروژه های شهری هستند. همچنین یافته ها بیانگر آن است که در سال های اخیر، استفاده از رویکردهای ترکیبی و فازی در تصمیم گیری شهری افزایش یافته و پژوهشگران تلاش کرده اند با ترکیب مدل های مختلف، دقت و کارایی فرآیند اولویت بندی پروژه ها را ارتقا دهند. مطالعات داخلی و خارجی نشان می دهد که معیارهای اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و فنی از مهم ترین شاخص های موثر در ارزیابی پروژه های عمرانی شهرداری ها محسوب می شوند. با وجود مزایای قابل توجه مدل های تصمیم گیری چندمعیاره، چالش هایی مانند وابستگی به قضاوت خبرگان، پیچیدگی محاسبات و محدودیت داده ها همچنان وجود دارد. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت توسعه مدل های بومی و هوشمند برای ارتقای کیفیت تصمیم گیری در مدیریت شهری تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

تصمیم گیری چندمعیاره ، اولویت بندی پروژه ها ، پروژه های عمرانی ، مدیریت شهری ، شهرداری ها