راهکارهای مقابله با استرس های فناوری محور در فضای آموزشی

گسترش فناوری های نوین در نظام های آموزشی، ضمن ایجاد فرصت های گسترده برای یادگیری انعطاف پذیر و تعاملی، چالش های روان شناختی جدیدی را نیز به همراه داشته است که از مهم ترین آن ها می توان به استرس های فناوری محور یا تکنواسترس اشاره کرد. این نوع استرس در نتیجه فشارهای ناشی از سازگاری با ابزارهای دیجیتال، پیچیدگی سامانه های آموزشی، حجم بالای اطلاعات و نیاز به یادگیری مداوم مهارت های فناورانه شکل می گیرد و می تواند بر کیفیت یادگیری، انگیزش تحصیلی و سلامت روانی دانش آموزان و معلمان تاثیر منفی بگذارد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل موثر بر شکل گیری استرس های فناوری محور در فضای آموزشی و ارائه راهکارهای علمی برای مقابله با آن است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی بوده و داده های آن از طریق بررسی و تحلیل منابع علمی مرتبط با فناوری آموزشی و روان شناسی تربیتی گردآوری شده است. یافته ها نشان داد که مهم ترین عوامل بروز این استرس شامل کمبود سواد دیجیتال، طراحی نامناسب محیط های یادگیری الکترونیکی، استفاده افراطی از فناوری و نبود حمایت حرفه ای و اجتماعی است. همچنین نتایج بیانگر آن است که آموزش مهارت های دیجیتال، طراحی کاربرمحور سامانه های آموزشی، ایجاد تعادل میان آموزش حضوری و دیجیتال و توانمندسازی معلمان از جمله راهکارهای موثر در کاهش تکنواسترس محسوب می شود. در مجموع، بهره گیری انسان محور و هدفمند از فناوری می تواند ضمن کاهش فشارهای روانی، زمینه استفاده موثر و پایدار از ابزارهای دیجیتال در نظام آموزشی را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

استرس فناوری محور ، تکنواسترس ، آموزش دیجیتال ، سواد دیجیتال ، سلامت روان آموزشی ، فناوری آموزشی.