پیش بینی خودپنداره تحصیلی بر اساس سرسختی روانشناختی و اضطراب امتحان، با میانجی گری باورهای هوشی در دانش آموزان دوره متوسطه دوم

هدف از انجام این پژوهش، پیش بینی خودپنداره تحصیلی بر اساس سرسختی روانشناختی و اضطراب امتحان، با میانجی گری باورهای هوشی در دانش آموزان دوره متوسطه دوم بود. روش این پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش، شامل تمامی دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه دوم بود که در نیمه اول سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴، در مدارس دولتی شهر تهران، به تحصیل اشتغال داشتند. روش نمونه گیری در این پژوهش به صورت تصادفی خوشه ای سه مرحله ای بود و از بین چهار حیطه جغرافیایی مناطق شهر تهران، یک مدرسه دولتی دخترانه و پسرانه در دوره متوسطه دوم (در مجموع هشت مدرسه)، انتخاب گردید. لینک آنلاین (پرس لاین) پرسشنامه ها در مجموع برای ۳۷۵ دانش اموز ارسال شد که از این تعداد ۱۴۷ پرسشنامه تکمیل شده به دست آمد. جهت گردآوری داده ها، از چهار ابزار تحت عنوان پرسشنامه خودپنداره تحصیلی دانش آموزان کانر (۲۰۰۷)، پرسشنامه سرسختی روانشناختی لانگ و گولت (۲۰۰۳)، پرسشنامه اضطراب امتحان فریدمن و بنداس-جیکوب (۱۹۹۷) و پرسشنامه باورهای هوشی بابایی (۱۳۷۷) استفاده شد. داده های جمع آوری شده، با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر و با استفاده از نرم افزار SPSS و LISREL، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که سرسختی روانشناختی به طور مثبت و مستقیم (۳۲/۰=β) و اضطراب امتحان به طور منفی و مستقیم (۲۵/۰- =β) خودپنداره تحصیلی را پیش بینی می کنند. همچنین، باورهای هوشی در رابطه بین سرسختی روانشناختی و خودپنداره تحصیلی نقش میانجی معناداری ایفا کرد (۰۳/۰=β)؛ با این حال، نقش میانجی باورهای هوشی در رابطه بین اضطراب امتحان و خودپنداره تحصیلی تایید نشد. به طور کلی، یافته ها حاکی از آن است که خودپنداره تحصیلی دانش آموزان تحت تاثیر مستقیم دو نیروی متعارض تقویت کننده (سرسختی) و تضعیف کننده (اضطراب) قرار دارد و باورهای هوشی افزایشی، تنها اثرات مثبت سرسختی را تقویت می کنند. این نتایج بر لزوم طراحی و اجرای برنامه های آموزشی یکپارچه که همزمان به تقویت سرسختی و باورهای هوشی رشد محور و هم به کاهش اضطراب امتحان می پردازند، برای ارتقای خودپنداره تحصیلی سالم تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اضطراب امتحان ، باورهای هوشی ، خودپنداره تحصیلی ، دانش آموزان متوسطه دوم ، سرسختی روانشناختی