بررسی تاثیر برنامه درسی پنهان بر اشتیاق تحصیلی دانش آموزان متوسطه

برنامه درسی پنهان به عنوان یکی از ابعاد تاثیرگذار و در عین حال ناملموس در نظام های آموزشی، نقشی تعیین کننده در شکل دهی به نگرش ها، ارزش ها و رفتارهای دانش آموزان ایفا می کند. مقطع متوسطه به دلیل تقارن با دوران بلوغ و شکل گیری هویت اجتماعی نوجوانان، از حساسیت ویژه ای برخوردار است و تجربیات غیررسمی در این دوره می تواند مسیر زندگی تحصیلی فرد را دگرگون سازد. هدف از این مقاله مروری، بررسی و تحلیل عمیق تاثیر مولفه های مختلف برنامه درسی پنهان بر ابعاد گوناگون اشتیاق تحصیلی دانش آموزان در مدارس متوسطه است. روش پژوهش حاضر از نوع مطالعات مروری توصیفی و تحلیلی است که با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و مقالات معتبر داخلی و خارجی تدوین گردیده است. بررسی ها نشان می دهد که اشتیاق تحصیلی صرفا تحت تاثیر عوامل فردی یا محتوای رسمی کتاب های درسی نیست، بلکه جو فیزیکی مدرسه، تعاملات پیچیده میان همسالان، الگوهای رفتاری معلمان و ساختار سازمانی آموزشگاه به شدت بر میزان درگیری شناختی، عاطفی و رفتاری یادگیرندگان اثر می گذارند. نتایج حاکی از آن است که اگر برنامه درسی پنهان حامل پیام های مبتنی بر احترام، عدالت، مشارکت و آزادی عمل باشد، انگیزه درونی دانش آموزان برای یادگیری به طور چشمگیری افزایش می یابد. در مقابل، محیط های آموزشی خشک، رقابتی و مبتنی بر کنترل های شدید انضباطی، منجر به بیگانگی تحصیلی و افت اشتیاق نوجوانان می گردند. در نهایت، این پژوهش پیشنهاد می دهد که مدیران و سیاست گذاران آموزشی باید با رویکردی انتقادی به مهندسی مجدد محیط های یادگیری بپردازند تا برنامه درسی پنهان در خدمت شکوفایی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی پنهان ، اشتیاق تحصیلی ، دانش آموزان متوسطه ، تعاملات اجتماعی ، جو مدرسه.