تاثیر فعالیت های فوق برنامه بر رشد شخصیت دانش آموزان

در نظام های آموزشی معاصر، توجه به تربیت همه جانبه و رشد متعادل شخصیت دانش آموزان، به عنوان مکمل و ضرورتی انکارناپذیر برای آموزش رسمی مبتنی بر محتوای درسی شناخته می شود. فعالیت های فوق برنامه به مجموعه ای از برنامه های سازمان یافته و هدفمند خارج از چارچوب دروس رسمی اطلاق می شود که در بستر مدرسه یا با حمایت آن، با هدف غنی سازی تجربیات تربیتی و تسهیل رشد ابعاد مختلف وجودی دانش آموزان طراحی و اجرا می گردند. هدف از نگارش این مقاله، تحلیل نقش و تاثیر این فعالیت ها بر رشد شخصیت دانش آموزان با روشی تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مرور نظام مند پژوهش های نظری و تجربی موجود است. یافته های این تحلیل حاکی از آن است که مشارکت فعال و هدفمند در فعالیت های فوق برنامه، تاثیرات عمیق و ماندگاری بر رشد اجتماعی، عاطفی، شناختی و مهارت های زندگی دانش آموزان بر جای می گذارد. این فعالیت ها بستری بی بدیل برای تمرین مهارت های ارتباطی، همکاری، مسئولیت پذیری، رهبری و حل مسئله فراهم می کنند. همچنین، با تقویت احساس شایستگی، اعتمادبه نفس و خودکارآمدی، به شکل گیری هویت مثبت و منسجم در نوجوانان یاری می رسانند. نکته حائز اهمیت دیگر، تعامل پیچیده و دوسویه بین مشارکت در این فعالیت ها و پیشرفت تحصیلی است، به گونه ای که افزایش انگیزه، بهبود مهارت های مدیریت زمان و تقویت نگرش مثبت به محیط یادگیری را در پی دارد. در نتیجه، ادغام برنامه ریزی شده و حمایت شده فعالیت های فوق برنامه در ساختار کلی مدرسه، نه تنژه یک انتخاب، که یک ضرورت اساسی برای دستیابی به اهداف عالی تربیتی در قرن بیست ویکم محسوب می شود.واژگان کلیدی: فعالیت های فوق برنامه، رشد شخصیت، مهارت های اجتماعی، خودکارآمدی، آموزش و پرورش