بررسی نقش فرهنگ شهری در کاهش پسماند و بهبود مدیریت زباله در محدوده شهری چهارباغ

مدیریت پسماند شهری به عنوان یکی از چالش های اساسی مدیریت شهری در ایران، به شدت متاثر از الگوهای فرهنگی، نگرش های اجتماعی و رفتارهای شهروندان است. شهر چهارباغ به عنوان یکی از شهرهای در حال رشد استان البرز، در سال های اخیر با افزایش جمعیت، توسعه کالبدی و تغییر الگوی مصرف خانوارها با مسائلی نظیر افزایش سرانه تولید پسماند، ضعف در تفکیک از مبدا و فشار بر زیرساخت های جمع آوری و دفع زباله مواجه شده است. هدف این مقاله مروری، تحلیل نظام مند نقش فرهنگ شهری در کاهش پسماند و بهبود مدیریت زباله در شهر چهارباغ با تکیه بر مطالعات داخلی و خارجی است. روش تحقیق به صورت توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مرور اسناد، مقالات علمی پژوهشی فارسی و انگلیسی، گزارش های رسمی سازمان های مرتبط و داده های آماری معتبر در بازه زمانی دهه اخیر انجام شده است. یافته های مرور ادبیات نشان می دهد که مولفه هایی نظیر سرمایه اجتماعی، آموزش شهروندی، هنجارهای زیست محیطی، مشارکت محلی و اعتماد به نهادهای مدیریت شهری، نقشی تعیین کننده در موفقیت برنامه های کاهش پسماند و تفکیک از مبدا دارند. همچنین تجربه شهرهای موفق داخلی و خارجی بیانگر آن است که بدون نهادینه سازی فرهنگ زیست محیطی، سرمایه گذاری های فنی و اقتصادی در مدیریت پسماند به نتایج پایدار منجر نخواهد شد. نتایج این مقاله می تواند مبنایی برای سیاست گذاری فرهنگی و طراحی برنامه های بومی سازی شده مدیریت پسماند در شهر چهارباغ قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ شهری ، مدیریت پسماند ، تفکیک از مبدا ، مشارکت شهروندی ، چهارباغ