ارزیابی برنامه درسی علوم تجربی در پایه پنجم ابتدایی بر اساس مدل کرک پاتریک

ارزشیابی برنامه های درسی نقش مهمی در ارتقای کیفیت آموزش و بهبود فرایند یاددهی–یادگیری ایفا می کند. درس علوم تجربی در دوره ابتدایی، به ویژه پایه پنجم، از جایگاه ویژه ای در پرورش تفکر علمی و شکل گیری نگرش مثبت نسبت به علم برخوردار است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر ارزشیابی برنامه درسی علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی بر اساس مدل چهارسطحی کرک پاتریک بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است که با رویکرد کیفی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل کتاب درسی علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی بوده و داده ها از طریق تحلیل محتوای کیفی متن کتاب، تصاویر، فعالیت ها، آزمایش ها و پرسش ها گردآوری شده اند. تحلیل داده ها با اتکا به مدل چهارسطحی کرک پاتریک و در چارچوب سطوح واکنش، یادگیری، رفتار و نتایج انجام گرفت یافته های پژوهش نشان داد که برنامه درسی علوم تجربی پایه پنجم در سطوح واکنش و یادگیری از وضعیت نسبتا مطلوبی برخوردار است و به ایجاد علاقه مندی دانش آموزان و انتقال مفاهیم پایه علمی توجه دارد. با این حال، در سطوح رفتار و نتایج، به ویژه در زمینه کاربرد آموخته ها در موقعیت های واقعی زندگی و پیامدهای بلندمدت آموزشی، کاستی هایی مشاهده شد. این یافته ها با نتایج برخی پژوهش های پیشین همخوانی دارد که بر تمرکز برنامه های درسی بر سطوح اولیه ارزشیابی و غفلت از پیامدهای کاربردی آموزش تاکید کرده اند. در مجموع، می توان نتیجه گرفت که برنامه درسی علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی اگرچه در ایجاد انگیزش و یادگیری مفاهیم علمی موفق عمل کرده است، اما برای افزایش اثربخشی کلی خود نیازمند تقویت فعالیت های کاربردی، مهارت محور و پیوند بیشتر آموزش با زندگی واقعی دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی ، علوم تجربی ، ارزشیابی آموزشی ، مدل کرک پاتریک ، پایه پنجم ابتدایی