تاثیر رفاه اقتصادی خانواده بر سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان

هدف از پژوهش حاضر بررسی نظام مند تاثیرات رفاه اقتصادی خانواده بر دو مولفه حیاتی سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی است. وضعیت اقتصادی خانواده به عنوان یکی از تعیین کننده های اصلی محیط رشد، نه تنها دسترسی به منابع مادی و آموزشی را فراهم می کند، بلکه از طریق سازوکارهای روانی و اجتماعی بر آرامش ذهنی و توانمندی های شناختی دانش آموزان تاثیر می گذارد. در این مقاله مروری، با تکیه بر منابع علمی داخلی و بین المللی بین سال های ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴، ابعاد مختلف فقر و غنای مالی و پیامدهای آن در بستر مدرسه تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که دانش آموزان متعلق به دهک های بالای اقتصادی به دلیل برخورداری از ثبات معیشتی، اضطراب کمتری را تجربه کرده و نمرات بالاتری در آزمون های استاندارد کسب می کنند. در مقابل، فقر اقتصادی با ایجاد بار روانی مزمن بر والدین و انتقال آن به فرزندان، منجر به کاهش اعتماد به نفس، بروز اختلالات رفتاری و در نهایت افت عملکرد تحصیلی می گردد. همچنین، نقش متغیرهای میانجی نظیر کمال گرایی والدین، مدیریت سواد مالی و اندازه خانواده در تعدیل این رابطه مورد واکاوی قرار گرفته است. نتایج حاکی از آن است که بهبود عملکرد تحصیلی بدون توجه به زیرساخت های رفاهی و سلامت روان دانش آموزان امکان پذیر نیست. این مطالعه بر ضرورت مداخلات حمایتی دولت و مدارس برای کاهش شکاف طبقاتی و ارائه خدمات مشاوره ای به خانواده های آسیب پذیر تاکید دارد. در نهایت، پیشنهادهایی برای سیاست گذاران آموزشی جهت برقراری عدالت آموزشی و ارتقای بهزیستی روان شناختی در جوامع آموزشی ارائه شده است تا از بازتولید نابرابری در نسل های آتی جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

رفاه اقتصادی ، سلامت روان ، عملکرد تحصیلی ، دهک های درآمدی ، عدالت آموزشی