قرآن، علم و خانواده: تحلیل تطبیقی مبانی نظری و کارکردهای اجتماعی

چکیده خانواده به عنوان نهاد بنیادین اجتماع، در قرآن کریم از جایگاه محوری برخوردار است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی تطبیقی، به بررسی مبانی نظری خانواده در قرآن و نسبت آن با علم می پردازد. اصول پنج گانه قرآنی «مودت»، «رحمت»، «سکونت»، «عدالت (قسط)» و «احسان» به عنوان چارچوب نظری تحلیل شده اند. با استناد به آیات کلیدی (همچون روم:21، نساء:34، آل عمران:159، بقره:231) و تفاسیر مفسران برجسته (علامه طباطبایی، فخر رازی، قرطبی، مکارم شیرازی)، نشان داده می شود که قرآن نه تنها حقوق و وظایف اعضای خانواده را تنظیم می کند، بلکه با تاکید بر علم آموزی و خردورزی، پیوندی ناگسستنی بین «خانواده قرآنی» و «علم» برقرار می سازد. کارکردهای اجتماعی خانواده از منظر قرآن شامل تامین سکون روانی، انتقال فرهنگ توحیدی و تربیت نسل صالح است. در عین حال، چالش های معاصر (فردگرایی، تحولات فناورانه) نیز در پرتو آیات قرآنی مورد بحث قرار گرفته اند. نتیجه کلی پژوهش بیانگر آن است که تلفیق مبانی قرآنی با دستاوردهای علوم انسانی و تربیتی می تواند الگویی پایدار برای تحکیم نهاد خانواده در جهان معاصر ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: کلمات کلیدی: قرآن ، تفسیر تطبیقی ، خانواده ، علم ، قرآن ، کارکردهای اجتماعی.