اثربخشی آموزش واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودشفقتی و تاب آوری دانش آموزان دارای اعتیاد به اینترنت

مقدمه و هدف:  اعتیاد به اینترنت پدیده ای است که می تواند فرایندهای روان شناختی و هیجانی دانش آموزان را مختل کند. باوجود اهمیت این موضوع، تاکنون به طور خاص اثربخشی مداخلات روان درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر آن به خوبی بررسی نشده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودشفقتی و تاب آوری در دانش آموزان برای کاهش و پیشگیری از اعتیاد به اینترنت بود. روش کار:  این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون، همراه با گروه کنترل و پیگیری ۳ ماهه بود. جامعه آماری شامل تمام دانش آموزان دوره دوم متوسطه در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بودند. به جهت آموزشی بودن پروتکل تهیه شده از افراد موجود در چارک های دوم و سوم جامعه پژوهش (۲۸۰ نفر)، تعداد ۳۴ نفر به روش نمونه گیری غیرتصادفی در دسترس و هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی ساده در دو گروه آزمایش (موردمداخله در ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای) و کنترل جایگزین شدند (۱۷ نفر در هر گروه). داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۵ و از طریق آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شد. داده ها با استفاده از پرسش نامه اعتیاد به اینترنت یانگ (۱۹۹۸)، سیاهه تاب آوری کانر و دیویدسون (۲۰۰۳) و پرسش نامه فرم کوتاه خودشفقتی ریس و همکاران (۲۰۱۱) جمع آوری شد. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودشفقتی (Sig (p) <۰/۰۵, F=۳۹/۹۱) و تاب آوری (Sig (p) <۰/۰۵, F=۷۲/۶۸) دانش آموزان دارای اعتیاد به اینترنت اثربخش است. این نتیجه تا مرحله پیگیری تداوم داشت. نتیجه گیری: واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی یک برنامه آموزشی مناسب و موثر برای بهبود خودشفقتی و تاب آوری جهت کاهش و پیشگیری از اعتیاد به اینترنت در دانش آموزان دارای این اعتیاد است.

کلیدواژه ها:

Internet Addiction ، Resilience ، Self-Compassion ، Mindfulness-Based Reality Therapy ، اعتیاد اینترنتی ، تاب آوری ، شفقت به خود ، واقعیت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی