نقش هوش مصنوعی در توسعه صلاحیت های حرفه ای معلمان دوره ابتدایی: یک مطالعه مروری

صلاحیت های حرفه ای معلمان دوره ابتدایی به عنوان بنیان کیفیت آموزش در مقطع پایه، همواره مورد توجه نظام های تعلیم و تربیت بوده است؛ با این حال، شیوه های سنتی توسعه حرفه ای در پاسخگویی به پیچیدگی های روزافزون کلاس های درس با محدودیت های جدی مواجه اند. این مطالعه مروری با هدف تحلیل نقش هوش مصنوعی در تقویت ابعاد کلیدی صلاحیت حرفه ای معلمان ابتدایی انجام شده است. پس از جستجوی نظام مند در پایگاه های علمی معتبر، یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق سه مکانیسم اصلیشامل:شخصی سازی مسیرهای رشد حرفه ای، کاهش بار شناختی وظایف تکراری و شبیه سازی موقعیت های کلاسی پیچیده توانسته است مهارت های طراحی آموزشی، تحلیل نیازهای یادگیری و مدیریت کلاس را تقویت کند. با این وجود، ادغام موثر این فناوری مستلزم توسعه سواد انتقادی هوش مصنوعی در معلمان، توجه به ملاحظات اخلاقی مانند حریم خصوصی داده های دانش آموزان، و تطبیق ابزارها با ویژگی های رشدی و فرهنگی کودکان ابتدایی است. همچنین، شکاف عمده ای میان پتانسیل فناوری و زمینه های اجرایی در ایران شناسایی شد؛ به طوری که تنها درصد پایینی از معلمان ابتدایی با این ابزارها آشنایی دارند. نتایج این پژوهش بر ضرورت تدوین چارچوبی بومی مبتنی بر اصل «همکاری انسان- ماشین» تاکید دارد که در آن هوش مصنوعی نه به عنوان جایگزین، بلکه به عنوان همیاری برای تقویت نقش انسانی و اخلاقی معلم در نظر گرفته شود. پیشنهاد می شود برنامه های توسعه حرفه ای ضمن خدمت معلمان، سواد انتقادی هوش مصنوعی را در کنار مهارت های فنی مورد توجه قرار دهند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، صلاحیت حرفه ای معلم ، توسعه حرفه ای ، سواد انتقادی هوش مصنوعی.