مطالعه مولفه های عاطفی، شناختی و رفتاری انگیزه تحصیلی در دانش آموزان

از آنجایی که دانش آموزان به عنوان رکن اساسی نظام آموزشی در دست یابی به اهداف تربیتی و آموزشی نقش و جایگاه ویژه ای دارند، توجه به عوامل موثر بر انگیزه تحصیلی آنان از اهمیت بالایی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع مولفه های عاطفی، شناختی و رفتاری انگیزه تحصیلی در دانش آموزان و بررسی تعامل این ابعاد در پیش بینی موفقیت تحصیلی انجام شد. این مطالعه از نوع مروری نظام مند با رویکرد کتابخانه ای بود که طی آن منابع علمی مرتبط در پایگاه های اطلاعاتی SID، نورمگز، مگیران و Google Scholar جست وجو و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که انگیزه تحصیلی سازه ای چندبعدی است که مولفه های عاطفی (شامل علاقه، لذت یادگیری و احساس تعلق به مدرسه)، شناختی (درگیری ذهنی عمیق، استفاده از راهبردهای فراشناختی و تفکر انتقادی) و رفتاری (تلاش، پایداری، مشارکت فعال و پیروی از هنجارهای آموزشی) آن به صورت تعاملی و متقابل در شکل گیری موفقیت تحصیلی دخیل هستند. همچنین، عوامل محیطی از جمله حمایت معلم، کیفیت روابط همسالانی، ساختار مدیریت کلاس و الگوهای والدگری نقش تعیین کننده ای در تقویت هر سه مولفه انگیزه ایفا می کنند. نتایج این پژوهش بر ضرورت طراحی مداخلات آموزشی چندلایه که هم زمان به ابعاد عاطفی، شناختی و رفتاری انگیزه توجه کرده و محیط های یادگیری حمایت گر را فراهم آورند، تاکید دارد. این یافته ها می تواند راهگشای برنامه ریزان آموزشی، معلمان و والدین در ارتقای کیفیت یادگیری و کاهش افت تحصیلی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

انگیزه تحصیلی ، مولفه عاطفی ، مولفه شناختی ، مولفه رفتاری ، درگیری تحصیلی ، دانش آموزان.