نقش فرهنگ شبکه های اجتماعی و فضاهای مجازی در شکل گیری هویت نوجوانان و تحول سبک های یادگیری در مدارس ایران: مطالعه ای همبستگی

با گسترش روزافزون نفوذ شبکه های اجتماعی و فضاهای مجازی در زندگی نوجوانان، درک تاثیر این پدیده ها بر ابعاد مختلف رشد، از جمله شکل گیری هویت و سبک های یادگیری، امری ضروری است. این پژوهش به بررسی رابطه میان فرهنگ شبکه های اجتماعی و فضای مجازی با هویت نوجوانان و سبک های یادگیری آنان در مدارس ایران می پردازد.هدف: هدف اصلی این مطالعه، شناسایی چگونگی تاثیر میزان و نحوه استفاده نوجوانان از شبکه های اجتماعی بر اعتماد به نفس، هویت فرهنگی و اجتماعی، و سبک های یادگیری آنان است. همچنین، این پژوهش در پی آشکارسازی اثرات مثبت و منفی این فضاها بر انگیزه یادگیری و تعاملات آموزشی دانش آموزان است تا راهنمایی برای والدین، معلمان و سیاست گذاران آموزشی فراهم آورد.روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی–همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه در مدارس ایران بود. نمونه ای به حجم ۳۰۰ نفر با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب گردید. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد سنجش هویت نوجوانان، سبک های یادگیری (مانند VARK، کلبا و …)، و میزان استفاده از شبکه های اجتماعی گردآوری شد.یافته ها: نتایج نشان داد که استفاده متعادل و هدفمند از شبکه های اجتماعی با مولفه هایی چون افزایش اعتماد به نفس، تقویت هویت مثبت (شخصی و اجتماعی) و گرایش به سبک های یادگیری فعال و مشارکتی همبستگی معناداری دارد. در مقابل، استفاده بیش از حد و کنترل نشده از این فضاها با کاهش تعاملات واقعی، افزایش اضطراب و کاهش انگیزه یادگیری مرتبط بود. فعالیت های تعاملی در شبکه های اجتماعی، اثر مثبت قوی تری بر توانمندی های اجتماعی و آموزشی دانش آموزان نشان داد.نتیجه گیری: یافته ها بر اهمیت مدیریت و هدایت فرهنگ شبکه های اجتماعی در محیط های آموزشی تاکید دارند. طراحی و اجرای برنامه های آموزشی و تربیتی متناسب با واقعیت های فرهنگی و فناورانه عصر حاضر، می تواند به ارتقای بهره وری یادگیری و سلامت روان دانش آموزان کمک شایانی نماید. این پژوهش راهکارهای کاربردی برای نهادهای آموزشی و خانواده ها ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی ، هویت نوجوانان ، سبک های یادگیری ، سلامت روان ، آموزش و پرورش ، فضای مجازی