مرور نظام مند بازنمایی مولفه های تربیت اخلاقی در محتوای کتاب های درسی دوره ابتدایی

تربیت اخلاقی به عنوان رکنی بنیادین در نظام آموزشی، نقشی کلیدی در پرورش شخصیت دانش آموزان ابتدایی و آماده سازی آن ها برای زندگی مسئولانه ایفا می کند. این پژوهش با هدف مرور نظام مند بازنمایی مولفه های تربیت اخلاقی در محتوای کتاب های درسی دوره ابتدایی، به تحلیل جامع مطالعات موجود پرداخته است. با بهره گیری از پروتکل PRISMA، جستجویی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی داخلی (نورمگز و سیویلیکا) و بین المللی Scopus)، Web of Science،(Google Scholar در بازه زمانی ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴ (داخلی) و ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ (بین المللی) انجام شد. از ۸۷ مقاله شناسایی شده، ۴۳ مقاله (۲۵ داخلی و ۱۸ بین المللی) با استفاده از چک لیست CASP انتخاب شدند. یافته ها نشان می دهند که مولفه هایی نظیر مسئولیت پذیری، فضایل انسانی، خودآگاهی هیجانی و ارزش های معنوی از طریق متون داستانی، تصاویر، فعالیت های عملی و تمرین های گروهی بازنمایی شده اند. سه الگوی اصلی بازنمایی شامل چندوجهی، تعاملی و زمینه محور شناسایی شد که یادگیری عمیق را تقویت می کنند، اما کمبودهایی در بازنمایی مسائل نوظهور مانند اخلاق دیجیتال مشاهده شد. در نهایت، این مطالعه با ارائه یک چارچوب تحلیلی، راهکارهای عملی و مبتنی بر شواهد را برای غنی سازی برنامه های درسی و پوشش خلاهای موجود به طراحان آموزشی پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

بازنمایی مولفه ها ، تربیت اخلاقی ، کتاب های درسی ابتدایی ، مرور نظام مند.