طراحی و اعتبار سنجی الگوی برنامه درسی تلفیقی برای بهبود عملکرد آموزشی در کلاس های چند پایه

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی تلفیقی برای بهبود عملکرد آموزشی در کلاس های چندپایه انجام شد. روش پژوهش آمیخته از نوع اکتشافی متوالی بود. در فاز کیفی، با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۲ نفر از متخصصان برنامه درسی و معلمان باتجربه کلاس های چندپایه و به کارگیری روش تحلیل مضمون، هشت مولفه اصلی شامل تلفیق موضوعی، تلفیق مهارتی، تلفیق زمانی، تلفیق ارزشیابی، تلفیق منابع یادگیری، تلفیق نقش معلم، تلفیق گروه بندی دانش آموزان و تلفیق با زندگی واقعی شناسایی شد. بر اساس این مولفه ها، الگوی نهایی در شش بخش اهداف تلفیقی، محتوای تلفیقی، راهبردهای تدریس تلفیقی، فعالیت های یادگیری تلفیقی، مواد و منابع تلفیقی و ارزشیابی تلفیقی طراحی گردید. اعتبار الگو با استفاده از تکنیک دلفی دو مرحله ای و محاسبه شاخص های CVR و CVI تایید شد (CVI=۰.۸۵، CVR بالای ۰.۵۶ برای ۸۸ درصد گویه ها). در فاز کمی، طرح شبه آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بر روی ۶ کلاس چندپایه (۳ کلاس آزمایش و ۳ کلاس کنترل) با تعداد ۱۴۵ دانش آموز اجرا شد. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه تحت آموزش با الگوی تلفیقی قرار گرفت. یافته های تحلیل کوواریانس نشان داد که الگوی تلفیقی تاثیر معناداری بر بهبود عملکرد آموزشی دارد = و اندازه اثر بزرگ (d=۰.۸۵) حاکی از تاثیر عملی قابل توجه الگو است. همچنین الگوی تلفیقی بر هر سه بعد پیشرفت تحصیلی، انگیزه یادگیری و تعامل کلاسی تاثیر مثبت و معناداری داشت. معلمان الگو را کاربردی ارزیابی کردند (۸۳ درصد «بسیار کاربردی») اما به چالش هایی مانند زمان بر بودن طراحی فعالیت ها و کمبود منابع کمک آموزشی اشاره نمودند. بر اساس یافته ها، ارائه الگو در دوره های توانمندسازی معلمان، بازنگری کتاب های درسی با رویکرد تلفیقی و تولید بسته های کمک آموزشی تلفیقی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی تلفیقی ، کلاس های چندپایه ، عملکرد آموزشی ، اعتبارسنجی الگو ، تدریس موضوعی-تلفیقی