طراحی مدل مشارکت شهروندی در برنامه های پیشگیری از حریق: الگوی عملیاتی

وقوع مکرر حوادث آتش سوزی در اماکن مسکونی، تجاری و عمومی کلان شهرهای ایران، پرسشی بنیادین را پیش روی مدیران شهری قرار داده است: آیا سازمان های آتش نشانی با تکیه صرف بر تجهیزات و نیروی انسانی خود قادر به پیشگیری از این حوادث هستند؟ تجربه سال های اخیر نشان می دهد که بخش قابل توجهی از آتش سوزی ها ناشی از ناآگاهی، سهل انگاری و نبود فرهنگ ایمنی در میان شهروندان است و رویکردهای سنتی متکی بر ایستگاه های آتش نشانی، به تنهایی پاسخگوی این معضل فراگیر نیست. این پژوهش با هدف طراحی یک مدل عملیاتی گام به گام برای جلب مشارکت فعال شهروندان در برنامه های پیشگیری از حریق انجام شده است تا کارشناس آتش نشانی شهرداری بتواند با بهره گیری از ظرفیت های محله ای، شورایاری ها، دفاتر تسهیلگری، مساجد، مدارس و گروه های داوطلب مردمی، ایمنی شهری را از حالت تصدی گری دولتی خارج ساخته و به یک فرهنگ عمومی و پایدار تبدیل نماید. مدل پیشنهادی در پنج گام اصلی طراحی شده است: گام نخست، شناسایی و جذب داوطلبان محله ای شامل بازاریان، دانشجویان، بازنشستگان، بانوان خانه دار، روحانیون و معتمدان محلی و ارائه آموزش های پایه اطفای حریق و اصول پیشگیری به آنان؛ گام دوم، تشکیل شوراهای ایمنی محله با حضور کارشناس آتش نشانی، نماینده شورای شهر، مدیران مدارس و مساجد و معتمدان؛ گام سوم، طراحی و اجرای کمپین های آموزشی چهره به چهره در مساجد، مدارس، سراهای محله و مجتمع های مسکونی همراه با توزیع محتوای آموزشی ساده و تصویری؛ گام چهارم، برگزاری مانورهای سالانه تخلیه و اطفای حریق در سطح محلات با مشارکت داوطلبان و ثبت عملکرد هر محله؛ و گام پنجم، ارزیابی و تشویق محله های پیشرو از طریق اهدای لوح تقدیر، تخفیف در عوارض شهرداری یا ارائه تجهیزات ایمنی رایگان

کلیدواژه ها:

مشارکت شهروندی ، پیشگیری از حریق ، ایمنی جامعه محور ، داوطلبان محلی ، شورای ایمنی محله