پیامدهای حریق و انفجار در واحد تقطیر پالایشگاه میعانات گازی با استفاده از نرم افزار PHAST

با توسعه صنایع نفت و گاز، حوادث ناشی از فعالیت های صنعتی افزایش یافته است. صنایع نفت و گاز از قابلیت بالایی برای ایجاد بحران برخوردار بوده و داشتن آمادگی قبلی می تواند نقش بسزایی در کاهش پیامدهای ناگوار داشته باشد. هدف اصلی این تحقیق، مدل سازی پیامدهای حریق و انفجار در واحد تقطیر پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس با استفاده از نرم افزار PHAST و دستیابی به فواصل ایمن جهت استقرار گروه های آتش نشانی بود.این تحقیق توصیفی‑مقطعی در سال ۱۴۰۴ انجام شد. دو نوع آتش محتمل در فرآیند واحد تقطیر (آتش ناگهانی و آتش فورانی) و همچنین انفجار یکی از برج ها به منظور تعیین محدوده اثر این حوادث شبیه سازی گردید. اطلاعات مورد نیاز شامل فشار، دما، فاز و ترکیب ماده فرآیندی، شرایط آب و هوایی (بر اساس داده های ایستگاه هواشناسی بندرعباس)، نقشه های PFD و P&ID بود. شبیه سازی با نرم افزار PHAST نسخه ۶/۵۱ انجام شد.در آتش فورانی لاین خروجی کوره ۱۰۱، حداقل فاصله ایمن ۱۲۰ متر تعیین گردید. تا فاصله ۶۶ متری احتمال مرگ افراد ۱۰۰٪ بود. محدوده مستعد آتش ناگهانی در فصل زمستان حدود ۲۰۰ متر و در فصل تابستان حدود ۳۰۰ متر در جهت باد تعیین شد که خطر مرگ در این محدوده تقریبا ۱۰۰٪ است. در مبدل های ۱۱۲‑۱۱۵، محدوده آتش ناگهانی ۱۶۰ متری (تابستان) و ۲۳۰ متری (شرایط آب و هوایی F ۱/۵) با غلظت ppm ۴۰۸۷ محاسبه گردید. نشتی LPG از سوراخ ۲۵ میلی متری ابر بخاری تا شعاع ۱۰۰ متری ایجاد کرد که محدوده ۸ تا ۱۴ متری آن مستعد آتش ناگهانی با خطر مرگ ۱۰۰٪ بود.در صورت بروز نشتی مواد قابل اشتعال در فضای باز، بزرگ ترین خطر تهدیدکننده افراد و تجهیزات (و به تبع آن گروه آتش نشانی)، وقوع پدیده آتش ناگهانی (Flash Fire) است که محدوده گسترده ای را در بر می گیرد. رعایت فواصل ایمن تعیین شده برای استقرار گروه های آتش نشانی ضروری است. تجهیز گروه پیشرو به دستگاه گازسنج، استفاده از مواد ضد حریق در سازه ها، نصب مانیتورهای آتش نشانی و آموزش نیروی انسانی از جمله راهکارهای کاهش پیامدهای این حوادث می باشد.

کلیدواژه ها:

تقطیر ، پالایشگاه ، انفجار ، حریق ، آتش فورانی ، آتش ناگهانی.