بازاندیشی مبانی مدیریت راهبردی دانش، براساس نظریه علم شناسی توحیدی: گامی به سوی تمدن سازی نوین اسلامی

با گسترش روزافزون انقلاب اسلامی و ظهور فرصت ها و تهدیدهای نوظهور، پیچیده، ناشناخته و پیش بینی ناپذیر، جبهه انقلاب اسلامی با ابعاد گوناگون و متنوعی مواجه شده است. در چنین شرایطی، تکیه بر دانش به ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تداوم حیات، رشد و بالندگی انقلاب اسلامی و زمینه سازی برای تحقق تمدن نوین اسلامی بدل شده است. از سوی دیگر، انقلاب اسلامی نمی تواند با تکیه بر دانش وارداتی مبتنی بر نگرش غربی به اهداف متعالی خود دست یابد؛ زیرا نخست آنکه دانش های رایج با غایت و جهت گیری انقلاب اسلامی هم راستا نبوده اند و دوم آنکه بر مبانی غیردینی، مادی و غیرتوحیدی استوارند که با اصول و مبانی اسلام سازگار نیستند. بنابراین، تحول در ساحت دانش و تولید علم متناسب با انقلاب اسلامی، ضرورتی حتمی است. تحقق چنین دانشی نیازمند ظرفیت و توانمندی جمعی است که در چهارچوب الگویی مشخص و تحت مدیریتی هماهنگ و در تراز انقلاب اسلامی عمل نماید. بر این اساس، پژوهشگران در پاسخ به این نیاز، با تکیه بر نظریه علم شناسی توحیدی و با هدف پیشبرد آرمان های انقلاب اسلامی در گام دوم، نخست به تبیین ابعاد مختلف مدیریت راهبردی دانش در تراز انقلاب اسلامی پرداخته اند. سپس، با رویکردی استقرایی و از طریق تحلیل داده های کیفی مبتنی بر اندیشه های رهبر معظم انقلاب اسلامی و بررسی ادبیات حوزه مدیریت راهبردی دانش، مفاهیم، سازه ها، ابعاد، مولفه ها و نظام موضوعات این عرصه را شناسایی و در قالب الگویی جامع تدوین کرده اند. نتیجه این تلاش، ارائه الگویی سه وجهی از مدیریت راهبردی دانش در تراز انقلاب اسلامی است که در سه بعد اصلی «آثار»، «فرایند» و «ارکان» طراحی شده است. در این الگو، بعد آثار شامل «خودسازی»، «جامعه سازی» و «تمدن سازی» است؛ بعد فرایند شامل «تولید دانش»، «توزیع دانش» و «کاربست دانش»؛ و بعد ارکان نیز در قالب سه رکن «جهت ساز»، «قابلیت ساز» و «اجرایی» تعریف شده است.

کلیدواژه ها:

Islamic Revolution ، Knowledge Management ، Strategic Knowledge Management ، Tawhidi Epistemology ، انقلاب اسلامی ، مدیریت دانش ، مدیریت راهبردی دانش ، علم شناسی توحیدی.