اموزش و پرورش و نقش آن در توسعه جامعه و چالش های آموزش و پرورش در ایران

آموزش و پرورش به عنوان بنیادی ترین نهاد اجتماعی، نقشی بی بدیل در گذار جوامع از وضعیت سنتی به توسعه پایدار ایفا می کند و موتور محرک سرمایه گذاری انسانی محسوب می شود (UNESCO, 2024). هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین نقش نظام تعلیم و تربیت در توسعه همه جانبه (اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی) و واکاوی چالش های پیش روی این نهاد در بستر جامعه ایران است. روش تحقیق در این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی و با رویکرد کیفی است که با بررسی اسناد بالادستی، گزارش های نهادهای بین المللی و ادبیات نظری نوین گردآوری شده است (Smith & Roberts, 2025). یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه ایران در دهه های اخیر پیشرفت های کمی قابل توجهی در نرخ باسوادی و دسترسی به آموزش داشته است، اما با چالش های ساختاری عمیقی همچون شکاف میان خروجی های آموزشی و نیازهای بازار کار، افت کیفیت یادگیری به دلیل تمرکز بر حافظه محوری، و نابرابری در توزیع فرصت های آموزشی مواجه است (مرکز پژوهش های مجلس، 1403). نتایج حاصل از تحلیل داده ها حاکی از آن است که توسعه پایدار در ایران مشروط به بازنگری در فلسفه تعلیم و تربیت، ارتقای منزلت اجتماعی معلمان و گذار از آموزش سنتی به سمت آموزش های مهارت محور و خلاقانه است. این مقاله تاکید می کند که بدون رفع موانع بودجه ای و اصلاح ساختار بوروکراتیک، آموزش و پرورش نمی تواند نقش بازآفرینندگی خود را در توسعه ملی ایفا کند (علاقه بند، 1403؛ Johnson et al., 2024).

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، سرمایه انسانی ، عدالت اموزشی