بازآفرینی و تطبیق مفاهیم عرفانی منطق الطیر در مقایسه ساختاری، محتوایی و زبانی میان نسخه های فارسی، ترکی و انگلیسی

بررسی تطبیقی متون امکان تحلیل نحوه بازنمایی و بازآفرینی مفاهیم در بسترهای زبانی و فرهنگی متنوع را فراهم می آورد. بیان مفاهیم عرفانی برای مخاطب نوجوان، در متون بازآفرینی و اقتباسی اهمیت بسیاری دارد؛ زیرا مخاطب نوجوان نه­تنها با زبان و سبک آثار عرفانی بیگانه است، بلکه درک مفاهیم انتزاعی نیازمند بازتعریف و بومی سازی معنایی در زبان مقصد است. این مقاله با روش کیفی، به تحلیل سه نسخه از منطق الطیر عطار در سه زبان فارسی مزینانی، ترکی ظریف اوغلو و انگلیسی لومبارد می پردازد که با هدف انتقال مفاهیم عرفانی برای نسل جدید، به ویژه نوجوانان، تنظیم شده اند. در این پژوهش به بررسی شباهت ها و تفاوت های ساختاری متن، عناصر زبانی و گونه زبانی، سبک نگارشی، تغییرات محتوایی، و رمزگان های تصویری (رنگ، قلم، تصاویر)، پرداخته می شود. یافته ها نشان می دهد که هریک از نویسندگان با رویکردی خاص به بیان معنا پرداخته اند؛ نسخه فارسی با وفاداری به سبک سنتی متن مبدا و حفظ بار ادبی، نسخه ترکی با ساده سازی زبانی و روایت محوری برای نزدیک­شدن به زبان نوجوان امروز، و نسخه انگلیسی با بهره گیری از تغییرات محتوایی بسیار، مفاهیم عرفانی را برای مخاطبان نوجوان معاصر بیان­کرده اند. عملکرد نسخه فارسی و ترکی در بسیاری از مولفه های محتوایی و زبانی یکسان است که این شباهت برآمده از بافت فرهنگی و مذهبی مشابه است. در هر سه متن به­سبب مخاطب نوجوان، انتقال مفاهیم عرفانی نه تنها از طریق ترجمه و بازآفرینی واژگانی، بلکه در پرتو نظامی نشانه ای از عناصر زبانی و بصری شکل­گرفته است.

کلیدواژه ها:

عطار ، منطق الطیر ، بازآفرینی ، گزیده نویسی ، اقتباس ، رمزگان